Tỉnh An Giang (sau sáp nhập) trồng lúa nhiều nhất Việt Nam, đang tiến đến một trung tâm nông nghiệp thông minh, chợ gạo toàn cầu

Phát triển kinh tế nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao quy mô lớn

“Tỉnh An Giang sau khi hợp nhất có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn nhất đồng bằng sông Cửu Long và cả nước, với khoảng 1,3 triệu ha lúa, sản lượng hơn 8,8 triệu tấn/năm. Tỉnh đang định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp quy mô lớn, giảm phát thải, ứng dụng công nghệ cao, giảm giá thành, nâng cao giá trị, phấn đấu trở thành trung tâm lúa gạo và thủy sản nước ngọt của vùng”, ông Ngô Công Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, cho biết.

Theo định hướng này, An Giang tập trung thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến sâu, gắn kết chặt chẽ với vùng nguyên liệu tập trung, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ đồng ruộng đến bàn ăn. Các sản phẩm nông nghiệp nhờ đó dễ dàng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn cao của thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời gia tăng giá trị, tạo thương hiệu mạnh.

Hạ tầng phục vụ sản xuất và chế biến cũng đang được đẩy nhanh hoàn thiện, từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp cho đến vùng nguyên liệu chuyên canh. Song song đó, tỉnh tham gia triển khai Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long, đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt hơn 351.000 ha.

Những mô hình trình diễn đã cho thấy hiệu quả tích cực, giảm chi phí bình quân hơn 4 triệu đồng/ha, tăng năng suất thêm 0,78 tấn/ha, (lợi nhuận tăng 5 – 8 triệu đồng/ha), đồng thời giảm phát thải từ 7,5 – 8,1 tấn khí CO₂/ha. Đây là minh chứng cho hướng đi đúng đắn khi kết hợp sản xuất quy mô lớn với công nghệ và quy trình hiện đại.

Tuy vậy, An Giang vẫn đối mặt nhiều thách thức. Biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá bán lúa khiến lợi nhuận của nông dân còn hạn chế. Việc ứng dụng công nghệ cao chưa thật sự đồng bộ, liên kết chuỗi còn khiêm tốn và thiếu những doanh nghiệp đầu tàu đủ mạnh để dẫn dắt chiến lược xây dựng thương hiệu gạo giảm phát thải của tỉnh.

“Để biến lợi thế thành giá trị, An Giang rất cần những nhà đầu tư chiến lược, có tiềm lực tài chính, công nghệ và quản trị, cùng đồng hành với địa phương trong các dự án quy mô lớn, giá trị cao”, ông Thức nhấn mạnh.

Thời gian tới, tỉnh xác định tiếp tục phát triển hạ tầng nông nghiệp, nông thôn, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và công nghệ cao trong sản xuất, chế biến, bảo quản nông sản; xây dựng thương hiệu đặc trưng; chuyển đổi từ sản xuất manh mún nhỏ lẻ sang sản xuất tập trung, hình thành vùng nguyên liệu bền vững, hướng tới thị trường toàn cầu.

An Giang sau sáp nhập Kiên Giang-tỉnh trồng lúa nhiều nhất Việt Nam

Thực tế đồng ruộng ở An Giang những năm gần đây đã chứng minh cho bước chuyển mình ấy về hiệu quả của việc ứng dụng kỹ thuật, công nghệ cao.

Vụ hè thu 2025 vừa qua, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thạnh Xuân (xã Định Hòa) triển khai thí điểm mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên diện tích 50,ha với sự tham gia của 11 hộ nông dân. Kết quả, năng suất đạt 6,67 tấn/ha, cao hơn ngoài mô hình 0,31 tấn/ha; chi phí sản xuất giảm hơn 1,4 triệu đồng/ha; lợi nhuận tăng thêm gần 4 triệu đồng/ha.

Ông Danh Thảo, Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thạnh Xuân, cho biết: “Nhờ sạ thưa theo cụm, kết hợp sạ hàng, nông dân giảm được giống, tiết kiệm phân bón, quản lý dịch hại và nguồn nước hiệu quả hơn. Riêng lượng phân đạm, kali, lân giảm gần 50kg/ha, tương đương 1,3 triệu đồng. Bón cân đối giữa vô cơ và hữu cơ giúp cây lúa khỏe, ít sâu bệnh”.

Không chỉ dừng lại ở mô hình thử nghiệm, nhiều nông hộ ở An Giang đã mạnh dạn áp dụng quy trình VietGAP, sử dụng biện pháp canh tác thông minh. Ông Danh Phương, nông dân xã Châu Thành, kể: “Hơn 3 năm nay tôi gieo sạ thưa khoảng 60kg/ha, bón hữu cơ là chính, phối hợp một ít phân vô cơ. Nhờ hệ thống trạm cảnh báo sâu rầy và trạm bơm nước thông minh điều khiển qua điện thoại, bà con tiết kiệm chi phí, kiểm soát sâu bệnh sớm, không lo thiếu nước cho lúa”.

Tổ bơm tát nơi ông Phương tham gia quản lý hơn 500 ha, tất cả nông dân được tập huấn kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, chỉ phun thuốc bảo vệ thực vật khi thật sự cần, tiết kiệm nước tưới và giảm thất thoát sau thu hoạch.

Chính nhờ vậy, lúa VietGAP trong tổ hợp tác được thương lái mua cao hơn thị trường 200 đồng/kg, lợi nhuận tăng thêm khoảng 20 triệu đồng/ha, đồng thời bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão.

Theo ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa đã giúp hình thành vùng chuyên canh chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị.

“Các hợp tác xã, người dân đã áp dụng tốt quy trình canh tác bền vững, gia tăng giá trị và thu nhập, đồng thời bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính”, ông Toàn khẳng định.

Mỗi năm, An Giang sản xuất khoảng 100.000 tấn lúa đạt chuẩn SRP, hữu cơ, GlobalGAP, VietGAP… và đang trong giai đoạn chuyển đổi mạnh sang sản xuất hữu cơ, phục vụ xuất khẩu sang EU, Mỹ, Nhật.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cũng cho biết, trong nhiệm kỳ 2025 – 2030, tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng giá trị sản xuất nông – lâm – thủy sản bình quân 4%/năm, duy trì sản lượng lúa hơn 8 triệu tấn/năm. Trọng tâm là phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số toàn diện, hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn theo chuỗi giá trị, mở rộng diện tích áp dụng “1 phải, 5 giảm” lên trên 60% diện tích gieo trồng.

Đồng thời, An Giang tập trung phát triển giống lúa chất lượng cao, thơm ngon, có thương hiệu, đẩy mạnh xuất khẩu gạo sang các thị trường khó tính.