Gạo ngon nhất thế giới ST25 giúp nông dân đổi đời –

Từng là vùng đất nhiễm phèn, mặn, chỉ sản xuất được 1 vụ lúa mỗi năm, Sóc Trăng hôm nay đã chuyển mình mạnh mẽ. Sản lượng lúa hàng năm hiện vượt mốc 2 triệu tấn, tăng 2,4 lần so với năm 1992. Cơ cấu sản xuất cũng chuyển dịch theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, trong đó giống lúa ST25 từng 2 lần được vinh danh là Gạo ngon nhất thế giới trở thành điểm sáng tiêu biểu.

Nhìn lại hành trình phát triển, Tiến sĩ Trần Tấn Phương, nguyên Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng, đồng thời là một trong những nhà khoa học trực tiếp nghiên cứu giống lúa ST vẫn không quên những ngày đầu đầy gian nan.

Ông cho biết, trước đây Sóc Trăng có nhiều giống lúa thơm nhưng năng suất thấp, chỉ trồng được 1 vụ/năm. Trong bối cảnh đó, việc lai tạo giống lúa thơm, năng suất cao, có thể trồng 2-3 vụ/năm và kháng sâu bệnh là yêu cầu cấp bách.

Năm 2003, nhóm nghiên cứu bắt đầu quá trình lai tạo. Từ các tổ hợp đơn giản, lần lượt ra đời ST11, ST12. Sau này, mỗi tổ hợp lai có đến hàng chục bố mẹ nhằm tích hợp các đặc tính: hương thơm, độ mềm, kháng bệnh, hình dáng hạt đẹp. Thành quả là giống ST24, rồi đến ST25.

Năm 2019 và 2023 gạo ST25 được vinh danh Gạo ngon nhất thế giới. Thành công này không chỉ đưa gạo Việt lên bản đồ nông nghiệp toàn cầu mà còn làm thay đổi cuộc sống hàng ngàn nông dân.

Ông Trương Văn Hùng – Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Hưng Lợi (xã Long Đức, huyện Long Phú), cho biết: “Từ sau khi ST25 được vinh danh, nông dân trong HTX chủ yếu chọn giống này vì hiệu quả kinh tế vượt trội. Doanh nghiệp bao tiêu với giá ổn định, bà con không còn nỗi lo bị ép giá”.

Cũng ở xã Long Đức, ông Phạm Hoàng Trân phấn khởi chia sẻ, nhờ trồng lúa ST25, gia đình ông đã xây được căn nhà khang trang trị giá hàng tỉ đồng. “Trước đây, trồng giống lúa thường, giá cả bấp bênh, đầu ra khó khăn. Nay, với ST25, năng suất và giá bán đều cao, lợi nhuận tăng đáng kể. Riêng vụ Đông Xuân 2024-2025, với 3 ha lúa ST25, thu lãi khoảng 50 triệu đồng/ha, cao hơn 5 triệu đồng/ha so với các giống lúa thông thường”, ông Trân cho biết.

Còn tại xã Đại Tâm (huyện Mỹ Xuyên), giống lúa ST đã đồng hành cùng người dân suốt hơn 20 năm, từ những ngày đầu với ST3 đến ST25. Ông Hứa Thành Nghĩa, Giám đốc HTX Nghĩa Thắng, khẳng định: “Việc canh tác giống xác nhận và liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp đã giúp người trồng lúa nâng cao thu nhập rõ rệt, không ít hộ từ nghèo đã vươn lên khá giả”.

Ở 6 xã vùng trong của huyện Mỹ Xuyên, lúa ST còn giúp khôi phục mô hình truyền thống “con tôm ôm cây lúa” trên các vùng đất nuôi tôm kém hiệu quả. Cũng từ đó sản phẩm “gạo thơm – tôm sạch” hiện đang được thị trường đón nhận, mang lại giá trị kinh tế bền vững.

Theo ông Vương Quốc Nam – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng, địa phương hiện có diện tích gieo trồng lúa đứng thứ 5 khu vực ĐBSCL với hơn 140.000 ha. Nhờ cơ cấu sản xuất chuyên canh 2 – 3 vụ mỗi năm, tổng diện tích gieo trồng hàng năm đạt trên 330.000 ha, sản lượng đạt trên 2,1 triệu tấn. Trong đó, tỉ lệ lúa đặc sản, lúa chất lượng cao chiếm trên 54%, riêng giống lúa ST24 và ST25 chiếm trên 18%.

Trong định hướng phát triển nông nghiệp giai đoạn tới, Sóc Trăng tiếp tục ưu tiên phát triển lúa đặc sản. Ngành nông nghiệp tỉnh đang đẩy mạnh mở rộng vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu gạo thơm, hướng đến sản xuất bền vững. Mục tiêu năm 2025, diện tích gieo sạ lúa đặc sản đạt 195.000 ha, với giống ST tiếp tục giữ vai trò chủ lực.