Dòng vốn đầu tư “xanh” và công nghệ cao cùng “hẹn gặp nhau”

Từ những dự án quy mô hàng tỷ USD như tổ hợp hóa dầu Long Sơn của Tập đoàn SCG (Thái Lan) đến những bước đi của “ông lớn” Hàn Quốc Hyosung để ghi tên khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu vào bản đồ thế giới về cung cấp sợi carbon hiện đại, khu vực này đã chứng minh thành công từ định hướng phát triển bền vững, chọn vốn đầu tư có chất lượng.

Vốn đầu tư xanh từ chọn lọc phát triển bền vững

Điểm mạnh nổi bật nhất của khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu là hệ thống cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, một trong những hệ thống cảng hiếm hoi của Việt Nam có khả năng tiếp nhận các siêu tàu container toàn cầu để kết nối vận tải hàng hải trực tiếp đến nhiều khu vực trên thế giới.

Hạ tầng logistics quốc tế và hàng hải đã biến khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu thành cửa ngõ kết nối hàng hóa Việt Nam đến các thị trường quốc tế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí logistics, nâng cao khả năng cạnh tranh.

Hiện nay, khu vực tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ có 17 khu công nghiệp đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, trong đó 13 khu đã đi vào hoạt động với diện tích hơn 9.000ha và tỷ lệ lấp đầy gần 70%. Những khu công nghiệp này không chỉ đơn thuần là nơi tập trung sản xuất, mà đang được định hình trở thành khu công nghiệp thông minh, sinh thái. Mô hình kinh tế tuần hoàn cũng được chú trọng nhằm giúp doanh nghiệp trong các KCN chia sẻ hạ tầng, tái sử dụng nguồn lực, từ đó tối ưu hóa chi phí và giảm phát thải.

Tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ (chính thức sáp nhập vào TP.HCM ngày 1/7/2025), lãnh đạo luôn nhấn mạnh quan điểm phát triển bền vững, chủ động thu hút các dự án sử dụng công nghệ cao, sạch, có tác động tích cực về môi trường – xã hội – quản trị (ESG). Việc kiên định với định hướng “không đánh đổi môi trường lấy kinh tế” đã tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư quốc tế, đồng thời giúp địa phương giữ được lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Hóa dầu Long Sơn và Hyosung: 2 điểm nhấn lớn trong dòng vốn đầu tư xanh

Trong số các dự án tiêu biểu, tổ hợp hóa dầu Long Sơn (LSP) là một “cột mốc” quan trọng. Với tổng vốn đầu tư tới nay hơn 5,5 tỷ USD, LSP chính thức vận hành từ tháng 9/2024, trở thành tổ hợp hóa dầu tích hợp đầu tiên tại Việt Nam, công suất olefin đạt 1,6 triệu tấn/năm và tổng sản lượng sản phẩm hóa dầu trên 2 triệu tấn/năm.

Theo kỳ vọng của chủ đầu tư, tổ hợp Long Sơn sẽ đóng góp khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế Việt Nam, trong đó gồm 800 triệu USD doanh thu xuất khẩu và khoảng 150 triệu USD từ các khoản thuế.

Chủ đầu tư mới đây đã quyết định vận hành toàn bộ tổ hợp trở lại sau một thời gian tạm dừng nhằm cố gắng cung cấp sản phẩm hóa dầu ra thị trường nội địa. Một trong những giải pháp để LSP vận hành ổn định sản xuất là bắt tay vào dự án cải tạo LSP với giá trị đầu tư 500 triệu USD (đưa tổng vốn đầu tư dự án lên hơn 5,5 tỷ USD).

Nổi bật trong khoản đầu tư thêm là sử dụng ethane nhập khẩu từ Mỹ làm nguyên liệu đầu vào có tính cạnh tranh cao, giảm thiểu chi phí sản xuất, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao tính bền vững lâu dài của quá trình vận hành.

Cùng với Tập đoàn SCG Thái Lan, Hyosung – một trong những tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc – đã quyết định đầu tư gần 1 tỷ USD vào nhà máy sản xuất Bio-BDO (bio-butanediol) tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu . Đây là một trong những dự án hóa sinh học có quy mô lớn nhất Đông Nam Á, với công suất thiết kế 200.000 tấn/năm. Giai đoạn đầu, nhà máy sẽ đạt 50.000 tấn/năm và dự kiến đi vào hoạt động từ nửa đầu năm 2026.

Bio-BDO là hóa chất sinh học được sản xuất từ quá trình lên men đường mía, thay thế nguyên liệu từ hóa thạch như than đá. Chất này được dùng để sản xuất bio-spandex – nguyên liệu quan trọng trong ngành dệt may, đồng thời còn ứng dụng trong nhựa kỹ thuật, bao bì phân hủy sinh học, đế giày dép, hợp chất công nghiệp. Việc Hyosung chọn khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu để xây dựng nhà máy không chỉ cho thấy địa phương có hạ tầng và môi trường đầu tư thuận lợi, mà còn đặt tỉnh vào bản đồ sản xuất các sản phẩm sinh học chiến lược toàn cầu.

Ngoài ra, Hyosung cũng chọn khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu để làm cứ điểm sản xuất sợi carbon hiện đại bên ngoài Hàn Quốc trong bối cảnh nhu cầu thế giới về sản phẩm này tăng cao. Đây là dự án của công ty Vật liệu Tiên tiến Hyosung (Hyosung Advanced Materials) thuộc Hyundai.

Năm 2019, Hyosung Advanced Materials công bố kế hoạch đầu tư 1.000 tỷ won (hơn 720 triệu USD) đến năm 2028 để gia tăng khả năng sản xuất sợi carbon với mục tiêu trở thành một trong ba công ty sản xuất sợi carbon mạnh nhất thế giới.

Sự hiện diện của 2 “đại bàng” SCG và Hyosung cho thấy rõ bức tranh đa dạng của dòng vốn đầu tư vào khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu: Thu hút vốn vào ngành hóa dầu và mở ra hướng đi mới với hóa sinh học và vật liệu tiên tiến (sợi carbon).

Mở rộng hệ sinh thái công nghiệp xanh

Bên cạnh các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp Việt Nam cũng góp phần khẳng định sức hút từ khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu.

Trong các doanh nghiệp Việt Nam, Tập đoàn Hòa Phát đã đầu tư xây dựng 2 nhà máy sản xuất container tại khu vực này, tận dụng lợi thế logistics quốc tế của khu vực. Đáng chú ý, Hòa Phát triển khai công nghệ sản xuất thân thiện môi trường, chủ động nguồn nguyên liệu nội địa để giảm phát thải và tăng tính tự chủ.

Cũng trong khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu, Khu công nghiệp (KCN) chuyên sâu Phú Mỹ 3 là một trong những “điểm sáng” thu hút vốn đầu tư FDI chất lượng cao. Các dự án này không chỉ mang lại lượng vốn đầu tư lớn mà còn tạo việc làm cho hơn 7.000 lao động, trong đó phần lớn là nhân lực kỹ thuật cao.

Tại KCN chuyên sâu này, Công ty Tokuyama Corporation Nhật Bản đang xây dựng nhà máy sản xuất Polysilicon (silicon đa tinh thể với mức độ tinh khiết gần như tuyệt đối, là nguyên liệu then chốt cho công nghiệp bán dẫn). Với vốn đầu tư hơn 60 triệu USD, đây sẽ là nhà máy Polysilicon đầu tiên ở Việt Nam. Tokuyama – công ty hàng đầu thế giới về sản xuất Polysilicon – được Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ tài chính trong dự án này.

Ngoài ra, KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 là KCN chuyên sâu duy nhất tại Việt Nam được thành lập theo thỏa thuận hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản. Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ đã chọn KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 và KCN Phú Mỹ 2 và Phú Mỹ 2 mở rộng để triển khai dự án Hỗ trợ kỹ thuật xây dựng KCN thông minh theo định hướng sinh thái và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, vận hành.

Dự án quan trọng này đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bền vững ở khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu, tiếp tục mở rộng cửa chào đón dòng vốn đầu tư xanh và chất lượng cao.