Giải quyết dứt điểm vụ việc ‘mất đất ở’ tại thôn Ngoài, đặc khu Cát Hải

Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng nhận được đơn của ông Đào Quang Xá (sinh năm 1956), ở thôn Ngoài, xã Phù Long, huyện Cát Hải (nay là thôn Ngoài, đặc khu Cát Hải) về việc gia đình ông bị mất toàn bộ diện tích đất ở trên giấy tờ sau khi thực hiện 2 giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất vườn.

Trong đơn và qua điện thoại, ông Xá cho biết, năm 2002, ông được UBND huyện Cát Hải (trước đây) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số E0139512, tại thửa đất số 287, tờ bản đồ số 01, địa chỉ tại thôn Ngoài, xã Phù Long.

Tổng diện tích được cấp là 1.528 m², gồm 400 m² đất ở và 1.128 m² đất vườn tạp. Tháng 3/2006, ông Xá chuyển nhượng 202 m² đất ao cho ông Đỗ Ngọc Vũ bằng giấy viết tay, giá 5 triệu đồng. Ông Vũ giữ giấy tờ gốc để làm thủ tục tách thửa và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên mình.

Tháng 12/2006, ông Xá tiếp tục chuyển nhượng 300 m² đất vườn cho bà Phạm Thị Quyên với giá 30 triệu đồng. Sau đó, bà Quyên cũng làm thủ tục tách thửa và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tháng 2/2012, sau khi nhà nước thu hồi 26 m² đất ở để mở rộng tuyến đường xuyên đảo Cát Bà, ông Xá vẫn nghĩ diện tích đất ở còn lại là 374 m².

Tuy nhiên, đầu năm 2024, khi làm thủ tục tách thửa đất ở cho con trai, ông Xá bất ngờ được cán bộ địa chính thông báo rằng ông đang bị “âm” 102 m² đất ở, tức không còn đất ở để tách.

Theo ông Xá, tại thời điểm chuyển nhượng, ông không nhận được hợp đồng chuyển nhượng đất với các bên mua. Ngoài ra, ông cũng không được thông báo hay nhận được 2 quyết định thu hồi đất ở do UBND huyện Cát Hải ban hành trong năm 2006 liên quan đến các giao dịch nói trên (Quyết định số 293 ngày 15/3/2006 và Quyết định số 2100 ngày 5/12/2006).

Đáng chú ý, phần chỉnh lý biến động trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông cũng không ghi rõ loại đất đã chuyển nhượng là đất ở hay đất vườn, đây là nguyên nhân khiến ông không biết rằng mình đã bị mất toàn bộ đất ở trên giấy tờ. Ông Xá đã làm đơn đề nghị các cơ quan chức năng xác minh làm rõ sai phạm trong quá trình thực hiện thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông và các cá nhân trên và trả lại diện tích đất ở cho gia đình ông.

Sáng 15/10, quan sát thực địa tại khu đất của ông Xá tiếp giáp ngay trục đường xuyên đảo Cát Bà, nhận thấy trên khu đất có ngôi nhà 2 tầng diện tích gần 100 m², là nơi vợ chồng ông Xá đang ở và kinh doanh dịch vụ săm lốp ô tô, xe máy.

Bên trái nhà ông là thửa đất ao đã bán cho ông Vũ, hiện nay đã được chuyển nhượng cho người thứ ba. Bên phải là phần đất đã chuyển nhượng cho bà Quyên.

Tại đây, ông Xá cho biết vợ chồng ông nguyên là cán bộ, công nhân viên Xí nghiệp muối Phù Long và được xí nghiệp giao khu đất này từ năm 1980.

Sau đó, chính quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tuy nhiên không có ranh giới rõ ràng giữa đất ở và đất vườn trên giấy cũng như thực địa. “Không có chuyện tôi bán đất ở. Tôi xây nhà từ năm 2003 trước khi thực hiện 2 giao dịch vào năm 2006. Nhà xây ở đâu thì đó là đất ở. Nếu đất đó bị coi là đất vườn thì chẳng lẽ tôi xây nhà trái phép?”. Ông Xá đề nghị cơ quan chức năng thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đất ở đã cấp sai cho ông Vũ và bà Quyên.

Sáng cùng ngày, tại trụ sở UBND đặc khu Cát Hải, đồng chí Nguyễn Việt Phương, Phó trưởng Phòng Kinh tế đặc khu thông tin: Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, vụ việc của ông Xá chưa có nội dung mới phát sinh.

Sau khi rà soát, UBND huyện Cát Hải (cũ) đã có văn bản số 1861 trả lời công dân, thừa nhận có sai sót trong quá trình chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông Xá.

Tuy nhiên, việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Vũ không thể thực hiện vì thửa đất đã chuyển nhượng cho người thứ ba. Riêng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Quyên thì thuộc diện phải thu hồi vì cấp vượt 102 m² đất ở so với hạn mức đất ở của ông Xá.

UBND huyện đã ra thông báo yêu cầu bà Quyên giao nộp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng bà chưa chấp hành. Bên cạnh đó, việc bồi thường khi thu hồi 26 m² đất ở của ông Xá năm 2012 cũng có sai sót, vì vào thời điểm đó ông đã không còn diện tích đất ở.

Chính quyền sẽ làm thủ tục thu hồi lại khoản tiền đã bồi thường từ ông Xá nộp vào ngân sách nhà nước. Hiện cũng không thể công nhận lại diện tích đất ở cho ông Xá tại thời điểm này. Trường hợp ông có nhu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bổ sung thì cần làm hồ sơ theo quy định pháp luật.

Trao đổi về vấn đề trên, Luật sư Đào Văn Bẩy (Đoàn Luật sư Hải Phòng) nhận định vụ việc của ông Xá phức tạp do có yếu tố lịch sử và sai sót từ chính quyền.

Chính quyền địa phương cần tổ chức hòa giải giữa ông Xá và bà Quyên để thương lượng giải pháp phù hợp, xử lý dứt điểm, tránh kiện tụng kéo dài.

Đề xuất phương án cấp lại hoặc cấp bổ sung giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đất ở cho gia đình ông Xá nếu đủ điều kiện. Tổ chức thanh tra toàn diện hồ sơ địa chính, xác định trách nhiệm cụ thể của các cá nhân, tập thể liên quan đến việc cấp, thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai quy định. Nếu phát hiện vi phạm vượt thẩm quyền địa phương thì cần kiến nghị lên cấp trên xử lý.

PHẠM THANH