Dự án điện rác Vĩnh Tân gần 2.300 tỷ chưa thể triển khai, hàng nghìn tấn rác ở Đồng Nai vẫn phải chôn lấp mỗi ngày

Hàng nghìn tấn rác sinh hoạt ở Đồng Nai vẫn phải chôn lấp mỗi ngày, trong khi dự án điện rác Vĩnh Tân trị giá gần 2.300 tỷ đồng tại xã Tân An chưa thể khởi công do vướng mắc thủ tục.

Dự án điện rác Vĩnh Tân chậm tiến độ, rác vẫn phải chôn lấp

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết mỗi ngày, toàn tỉnh Đồng Nai phát sinh gần 2.700 tấn rác sinh hoạt và hơn 170 tấn từ các cơ sở sản xuất, dịch vụ.

Một lượng lớn từ con số này được chuyển về khu xử lý chất thải rắn Vĩnh Tân (ở huyện Vĩnh Cửu trước đây) để chôn lấp, khiến nơi đây thường xuyên quá tải.

Trong khi đó, dự án nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện ở khu xử lý Vĩnh Tân, nay thuộc xã Tân An (hợp nhất từ xã Tân An và xã Vĩnh Tân) bị chậm tiến độ đang khiến tình hình thêm căng thẳng.

Dự án điện rác Vĩnh Tân có tổng vốn đầu tư gần 2.300 tỷ đồng, là dự án công nghệ cao đầu tiên của tỉnh Đồng Nai, được kỳ vọng sẽ thay thế hoàn toàn phương pháp chôn lấp truyền thống.

Khi hoàn thành giai đoạn 1, nhà máy có thể xử lý 800 tấn rác mỗi ngày, phát điện 20MW. Ở giai đoạn 2, công suất sẽ nâng lên 1.200 tấn/ngày, phát điện 30MW.

Dự án này được HĐND tỉnh thông qua tại Nghị quyết 28/NQ-HĐND từ tháng 9/2022, dự kiến khởi công trong năm 2023 và hoàn thành sau khoảng 3 năm. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa thể khởi công xây dựng do nhiều vướng mắc thủ tục.

Ông Trần Trọng Toàn – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thừa nhận, tiến độ các dự án xử lý rác, trong đó có dự án điện rác Vĩnh Tân còn chậm so với yêu cầu. Điều này chưa đáp ứng được nhu cầu xử lý rác sinh hoạt ngày càng tăng trên địa bàn tỉnh.

Việc chậm đưa công nghệ đốt rác phát điện vào hoạt động khiến phần lớn rác thải vẫn phải chôn lấp, làm giảm tuổi thọ của bãi rác, đồng thời phát sinh nước rỉ rác và khí methane gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nhiều hộ dân sống gần khu xử lý rác tại Vĩnh Tân đã nhiều lần phản ánh tình trạng mùi hôi và nước thải tràn ra khu dân cư.

Đẩy nhanh tiến độ dự án điện rác Vĩnh Tân

Nguyên nhân khiến dự án điện rác Vĩnh Tân chậm tiến độ nằm ở các thủ tục pháp lý kéo dài. Theo ông Hoàng Tuấn Anh – Giám đốc Ban Quản lý dự án liên danh Le Delta và Ecotech Việt Nam, quá trình điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 mất nhiều thời gian. Việc bổ sung tuyến đường dây đấu nối phát điện phải chờ quy hoạch xây dựng của xã được điều chỉnh, dẫn đến chậm lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tính đến cuối năm 2024, hồ sơ của dự án vẫn chưa hoàn thiện do nhiều nguyên nhân, từ việc lập quy hoạch chi tiết 1/500 đến thẩm định xong công nghệ, báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Những vướng mắc này khiến việc phối hợp giữa các sở, ngành thiếu đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư. Trước thực tế đó, lãnh đạo tỉnh phải liên tục chỉ đạo tháo gỡ.

Đầu tháng 6/2025, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định số 1846/QĐ-UBND, chính thức phê duyệt đồ án Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 cho nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện tại xã Vĩnh Tân.

Việc quy hoạch chi tiết 1/500 được phê duyệt là cơ sở pháp lý then chốt để đơn vị tư vấn hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét, phê duyệt ĐTM, từ đó đẩy nhanh các thủ tục tiếp theo.

Tại cuộc họp mới đây với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng tiếp tục nhấn mạnh đến việc đẩy nhanh các dự án xử lý rác bằng công nghệ hiện đại, trong đó, trọng tâm là dự án đốt rác phát điện công suất 1.200 tấn mỗi ngày tại xã Tân An.

Đây là dự án then chốt nhằm giải quyết lượng rác sinh hoạt ngày càng tăng và đáp ứng chỉ tiêu xử lý rác theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh giai đoạn 2025-2030.

Theo bà Hoàng, tỉnh có chủ trương chuyển đổi công nghệ xử lý rác truyền thống sang đốt rác phát điện, song tiến độ triển khai còn chậm do vướng mắc về quy hoạch và thủ tục pháp lý.

UBND tỉnh yêu cầu các sở ngành liên quan gồm Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Công Thương rà soát, cập nhật quy hoạch điện và quy hoạch các khu xử lý chất thải, tháo gỡ các thủ tục đầu tư, đảm bảo công nghệ đạt yêu cầu môi trường.

Ngoài ra, tỉnh cũng xem xét di dời nhà máy xử lý rác tại phường Bình Phước đến vị trí phù hợp và chuẩn bị giao đất hoặc đấu thầu chọn nhà đầu tư cho nhà máy rác Đồng Xoài. Mục tiêu là hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải đồng bộ, tiến tới vận hành các nhà máy đốt rác phát điện hiện đại trong thời gian tới.

Đồng Nai đã quy hoạch nhiều dự án đốt rác phát điện nhưng đến nay chưa dự án nào được khởi công. Theo Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, tỉnh có 4 dự án điện rác trên địa bàn tỉnh Đồng Nai cũ. Lớn nhất là nhà máy điện rác tại xã Tân An, công suất xử lý 1.200 tấn rác mỗi ngày, phát điện 30MW.

Ba dự án khác gồm: Nhà máy điện rác tại Khu xử lý Túc Trưng (xã La Ngà) công suất 700-1.000 tấn/ngày, phát điện 18,5MW; nhà máy W2E Đồng Nai (xã Long Phước) công suất 1.500 tấn/ngày, phát điện 30MW; và nhà máy tại Khu xử lý Quang Trung (xã Gia Kiệm) công suất 400-600 tấn/ngày, phát điện 7,5MW. Cả 3 dự án hiện đang hoàn tất thủ tục đầu tư.

Trên địa bàn tỉnh Bình Phước cũ có dự án nhà máy điện rác Tân Hưng – Hớn Quản công suất tối thiểu 300 tấn/ngày, phát điện 7,5MW, có thể mở rộng lên 15MW. Dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư và đang thực hiện các thủ tục về đất đai.