Địa bàn rộng, tài nguyên nhiều, vùng đất hơn 600km2 sẽ được Đồng Nai mở ra “chương phát triển” mới sau sáp nhập

Không gian phát triển mới ở Đồng Nai

Xã Trị An mới (Đồng Nai) chính thức được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Vĩnh An, xã Mã Đà và xã Trị An (cũ) thuộc huyện Vĩnh Cửu. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính, mà còn mở ra một cấu trúc phát triển mới, rộng lớn và có tính liên kết cao hơn trong bức tranh kinh tế – xã hội của khu vực phía bắc tỉnh Đồng Nai.

Sau sáp nhập, xã Trị An trở thành đơn vị hành chính có quy mô diện tích tự nhiên lên tới 660,46 km², thuộc nhóm xã có diện tích lớn nhất của tỉnh. Không gian địa lý mới giúp Trị An tiếp giáp trực tiếp với nhiều xã, tạo thành mạng lưới liên kết vùng gồm Tân An, Bàu Hàm, Thống Nhất, La Ngà, Thanh Sơn, Phú Lý và Tân Hợi. Quy mô này cho phép địa phương có điều kiện quy hoạch đồng bộ hơn về hạ tầng, kinh tế và sử dụng tài nguyên, thay vì phát triển phân mảnh như trước đây.

Một trong những lợi thế nổi bật của xã Trị An mới nằm ở cơ cấu đất đai và tài nguyên thiên nhiên. Trên tổng diện tích tự nhiên, có tới hơn 45.500 ha đất lâm nghiệp và gần 13.000 ha mặt nước thuộc Hồ Trị An. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các mô hình kinh tế rừng, nông nghiệp sinh thái, nuôi trồng thủy sản, đồng thời mở rộng dư địa cho du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng gắn với bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên.

Song song với lợi thế tài nguyên, hệ thống giao thông cũng là yếu tố tạo nên tính kết nối của Trị An trong không gian phát triển chung của Đồng Nai và vùng Đông Nam Bộ. Trên địa bàn xã hiện có bốn tuyến tỉnh lộ quan trọng gồm 761, 762, 767 và 768 đi qua. Trong đó, tuyến ĐT 767 giữ vai trò là trục giao thông chính, kết nối trực tiếp với Quốc lộ 1A, phục vụ nhu cầu đi lại, lao động của người dân đến các khu công nghiệp lân cận và Thành phố Hồ Chí Minh. Tuyến ĐT 768 kết nối với ĐT 762, tạo hành lang giao thương giữa Đồng Nai với Lâm Đồng, trong khi tuyến ĐT 761 mở ra hướng tiếp cận thuận lợi đến Khu Bảo tồn Thiên nhiên Văn hóa Đồng Nai, di tích Chiến khu Đ và các điểm du lịch về nguồn.

Trong bối cảnh đó, việc xã Trị An đang triển khai hai dự án lớn gồm dự án đường kết nối dẫn vào cầu Hiếu Liêm và dự án mở rộng Nhà máy Thủy điện Trị An được xem là những mảnh ghép quan trọng nhằm nâng cấp hạ tầng và tạo thêm động lực phát triển công nghiệp – năng lượng trong giai đoạn tới.

Định hướng phát triển bền vững giai đoạn 2025–2030

Không gian hành chính mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý và định hướng phát triển kinh tế – xã hội. Thực tế trong 5 năm gần đây cho thấy, xã Trị An đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực: kinh tế duy trì đà tăng trưởng, thu ngân sách hàng năm đều vượt chỉ tiêu được giao, kết cấu hạ tầng từng bước được đầu tư đáp ứng yêu cầu phát triển, trong đó giao thông nông thôn được ưu tiên cải thiện nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ và kết nối sản xuất.

Một yếu tố đặc biệt tạo nên bản sắc riêng của Trị An là cấu trúc dân cư đa dạng, với sự hiện diện của 15 dân tộc anh em cùng sinh sống, bao gồm Nùng, Tày, Hoa, Khmer, Mường, Thái, Mạ, Stiêng, Chăm, Châu Ro… Trên địa bàn hiện có 18 cơ sở tôn giáo – tín ngưỡng, hình thành không gian văn hóa phong phú, đa tầng. Đây vừa là nguồn lực xã hội quan trọng, vừa đặt ra yêu cầu gìn giữ sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình đô thị hóa và hội nhập.

Bước sang giai đoạn 2025–2030, xã Trị An xác định mục tiêu phát triển theo hướng bền vững, chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lý, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đến năm 2030, cơ cấu kinh tế của xã dự kiến chuyển dịch theo hướng dịch vụ – nông nghiệp – công nghiệp, trong đó các lĩnh vực dịch vụ gắn với du lịch sinh thái, thương mại – logistics địa phương và nông nghiệp giá trị gia tăng được kỳ vọng đóng vai trò dẫn dắt.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, Trị An cũng cần nhận diện rõ những thách thức trong bối cảnh mới. Quy mô địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng và mặt nước hồ Trị An đặt ra bài toán cân bằng giữa phát triển và bảo tồn. Việc tận dụng lợi thế giao thông đường bộ kết hợp đường thủy, cùng hệ sinh thái đa dạng, sẽ là yếu tố then chốt để địa phương hình thành mô hình kinh tế xanh, hạn chế phát triển theo chiều rộng và tránh áp lực lên môi trường tự nhiên.

Trong tổng thể chiến lược phát triển của tỉnh Đồng Nai, xã Trị An mới được kỳ vọng trở thành một cực phát triển sinh thái – năng lượng – du lịch quan trọng ở khu vực phía bắc, đóng vai trò kết nối giữa không gian bảo tồn, sản xuất nông nghiệp và các trục giao thông liên vùng. Việc hiện thực hóa kỳ vọng này sẽ phụ thuộc lớn vào chất lượng quy hoạch, năng lực quản trị địa phương và khả năng huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội trong giai đoạn tới.