Nhiều nhân tài đất Việt
Ông Nguyễn Văn Sông, thủ nhang đền thờ thầy giáo Chu Văn An luôn tự hào về ngôi đền mình đang phụng sự và tự hào về làng Dọc, nay là tổ dân phố Kiệt Đoài, phường Chu Văn An, Hải Phòng (địa phận xã Chu Văn An, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương trước đây). Theo ông, nơi đây gắn liền với rất nhiều nhân tài đất Việt.
Vào thời nhà Trần, sau lần dâng “Thất trảm sớ ” không được vua chấp thuận, thầy Chu Văn An đã trút mũ áo từ quan, quyết định tìm về Chí Linh ở ẩn hái củi và dạy học, viết sách.
Từ kinh thành về, thầy đi đường thủy và tới bến sông thuộc địa phận làng Kiệt Đoài. Thấy đất lành, thầy lên thuyền ghé vào, được dân làng đùm bọc, phụng dưỡng.
Thấy người dân ở đây có truyền thống cần cù ham học, thầy đã lưu lại và dạy dân học hành.
Có thầy giỏi, có trò ngoan và chí lớn, ắt có tương lai xán lạn. Và rồi, mảnh đất thấm đẫm huyền thoại này càng thêm nổi tiếng bởi “sự học” từ đấy.
Minh chứng là tại vùng quê này có tới 8 vị đỗ đại khoa là: Nguyễn Doãn Khâm, Nguyễn Phong, Nguyễn Quang Trạch, Nguyễn Đình Tuấn, Nguyễn Quang Hạo, Nguyễn Tứ và đặc biệt là Nguyễn Thị Duệ – vị nữ tiến sĩ duy nhất trong lịch sử khoa cử phong kiến Việt Nam.
Trong số 8 vị đỗ đạt này, có lẽ, câu chuyện nổi tiếng về nữ tiến sĩ đầu tiên của cả nước Nguyễn Thị Duệ được nhiều người biết đến.
“Các cụ kể lại, năm 20 tuổi, bà cùng cha lên Cao Bằng theo nhà Mạc. Vốn là người thông minh, ham hiểu biết, bà đã cải trang làm nam nhi tìm thầy để học. Khi nhà Mạc mở kỳ thi hội, bà đã ra ứng thí và đỗ đầu Hội nguyên”, ông Sông nói.
Khi dự yến tiệc, chúa Mạc thấy thí sinh đỗ Hội nguyên có dáng vẻ một cô gái nên dò hỏi mới biết sự thực, vua không trách mắng mà còn lấy bà làm vợ và đặt tên là Sao Sa.
Đền thờ thầy giáo Chu Văn An ở phường Chu Văn An, Tp Hải Phòng (trước đây là địa phận xã Chu Văn An, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương) là địa chỉ được nhiều thế hệ học trò trong cả nước thường xuyên tới tham quan, chiêm bái.
Hiểu rõ sự học là cái gốc của thái bình nên bà đã trích ra 10 mẫu ruộng lộc điền dọc sông Kinh Thầy thưởng cho những tân tiến sĩ của quê hương để họ cày cấy thu hoa lợi.
Phát huy truyền thống đất học xưa
Phát huy truyền thống của vùng đất học, thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền phường Chu Văn An đặc biệt quan tâm tới công tác giáo dục.
Ông Lê Văn Thức, Phó Trưởng Phòng Văn hóa xã hội phường Chu Văn An cho biết, trước khi thực hiện hợp nhất thành phường Chu Văn An, các phường Thái Học, Sao Đỏ, Chí Minh, Văn An đều có Hội Khuyến học.
“Các Hội Khuyến học này hằng năm thường tổ chức tuyên dương các học sinh có thành tích cao trong học tập với số kinh phí hàng trăm triệu đồng”, ông Thức nói.
Ban thờ bà Nguyễn Thị Duệ -nữ tiến sỹ đầu tiên của Việt Nam tại đền thờ ở phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng (trước sáp nhập là địa phận xã Chu Văn An, huyện Chí Linh, rồi sau này là phường Chu Văn An, TP Chí Linh, tỉnh Hải Dương).
Cùng với đó, phường Văn An (thành phố Chí Linh, Hải Dương cũ) còn kết nghĩa với xã Thanh Liệt (Thanh Trì, Hà Nội cũ) để cùng tuyên dương, trao thưởng cho học sinh của hai địa phương.
Sau khi sáp nhập 4 phường: Thái Học, Sao Đỏ, Chí Minh, Văn An thành phường Chu Văn An, phong trào học tập tiếp tục được đẩy mạnh.
Phường đã ban hành quyết định hợp nhất Hội Khuyến học các phường cũ thành Hội Khuyến học phường Chu Văn An. Bên cạnh đó, Đảng uỷ, UBND phường đã chỉ đạo rà soát, bổ sung cơ sở vật chất, quan tâm phối hợp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý.
Toàn phường có 17 trường mầm non; tiểu học; tiểu học và THCS; THCS. Trong đó có 12 trường công lập, 5 trường tư thục và 5 lớp mầm non độc lập. 11/12 trường đạt chuẩn quốc gia. Trong đó có 3 trường đạt chuẩn mức độ 2.
Kết quả phổ cập giáo dục, xóa mù chữ năm 2024, 100% số trẻ 5 tuổi hoàn thành chương trình giáo dục mầm non; phổ cập giáo dục tiểu học đạt chuẩn mức độ 3; phổ cập giáo dục THCS đạt chuẩn mức độ 3…
Thời gian qua, phường Chu Văn An, Tp Hải Phòng (địa phận Chí Linh, tỉnh Hải Dương trước đây) luôn thực hiện tốt công tác khuyến học (ảnh cơ sở cung cấp).
Noi theo tấm gương của những bậc tiền nhân, các thế hệ con em quê hương Kiệt Đặc (phường Chu Văn An ngày nay) cũng luôn cố gắng trên con đường học tập.
Năm học 2024 – 2025, số lượng học sinh đỗ đại học, cao đẳng của các phường trước sáp nhập đạt tỷ lệ cao.
Năm học 2025 – 2026, phường Chu Văn An tổ chức thi học sinh giỏi lớp 9, điền kinh, cờ vua, khoa học kỹ thuật, ngày hội STEM. Hiện có 3 dự án thi khoa học kỹ thuật của phường được vào vòng chung khảo cấp thành phố.
Ở cấp tiểu học có 1 huy chương bạc giải cờ vua cấp quốc gia, 3 giải cấp tỉnh, 23 giải cấp thành phố; 1 giải ba cấp quốc gia Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng, 5 giải cấp tỉnh; 1 giải ba cấp quốc gia Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc, 3 giải cấp tỉnh.
Cấp THCS, phường có 1 huy chương đồng giải điền kinh cấp quốc gia, 1 giải ba cấp tỉnh; 1 giải nhì, 1 giải ba học sinh giỏi cấp tỉnh…
Theo thống kê, hiện nay phường Chu Văn An có gần 20 dòng họ với 30 tổ dân phố. Các tổ dân phố và mỗi dòng họ đều xây dựng Quỹ Khuyến học.
Các dòng họ khuyến học tiêu biểu như: Nguyễn Tộc, Vũ Văn, Trần Văn, Lê, Nguyễn… Quỹ Khuyến học mỗi dòng họ tự xây dựng từ 30 đến gần 100 triệu đồng.
Nguồn: https://danviet.vn/nguoi-lang-doc-khong-hoc-van-hay-cau-noi-nay-chi-xa-nao-cua-tinh-hai-duong-truoc-day-nay-la-1-phuong-cua-hai-phong-d1391250.html