Đưa “ngọc quý” về nuôi trong ao, người nông dân Đồng Tháp thu về thành quả lớn

Nông dân cù lao Thới Sơn tìm hướng làm ăn mới từ mô hình nuôi trai nước ngọt

Với khát vọng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, cùng sự kiên trì và tinh thần học hỏi không ngừng, anh Nguyễn Chí Thảo (41 tuổi), một nông dân sinh sống tại phường Thới Sơn (tỉnhĐồng Tháp) đã từng bước xây dựng thành công mô hình nuôi trai nước ngọt lấy ngọc.

Trước đây, gia đình anh Thảo sở hữu khoảng 0,4 ha đất vườn, song do hệ thống đê bao chưa hoàn chỉnh, khu vườn thường xuyên bị ảnh hưởng bởi triều cường. Việc canh tác gặp nhiều khó khăn, thu nhập không ổn định khiến cuộc sống gia đình luôn trong cảnh chật vật. Từ thực tế đó, anh Thảo không ngừng trăn trở tìm kiếm một mô hình sản xuất phù hợp hơn với điều kiện tự nhiên địa phương.

Thời điểm dịch Covid-19 bùng phát, khi các hoạt động bên ngoài bị hạn chế, anh có nhiều thời gian tìm hiểu thông tin trên mạng. Trong quá trình đó, anh tình cờ biết đến mô hình nuôi trai nước ngọt lấy ngọc ở một số tỉnh phía Bắc. Ý tưởng này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của anh, bởi theo anh, vùng sông nước miền Tây với nguồn phù sa dồi dào và hệ sinh thái phong phú hoàn toàn có thể thử nghiệm mô hình tương tự.

Từ suy nghĩ đó, anh Thảo quyết định thử sức. Ban đầu, anh đặt mua khoảng 100 con trai giống với chi phí vài trăm nghìn đồng mỗi con để khởi nghiệp. Với người dân cù lao Thới Sơn, trai và hến vốn là loài thủy sinh quen thuộc, song việc nuôi trai để lấy ngọc lại là điều hoàn toàn mới. Thiếu kinh nghiệm và chưa nắm vững kỹ thuật, những lứa trai đầu tiên của anh gặp tỷ lệ hao hụt cao.

Tuy nhiên, thay vì nản lòng, anh Thảo tiếp tục mày mò tìm hiểu, vừa làm vừa rút kinh nghiệm từ thực tế. Qua quá trình nuôi thử, anh nhận ra rằng môi trường nước trong hệ thống mương vườn của gia đình, với nguồn phiêu sinh vật tự nhiên phong phú, chính là điều kiện thuận lợi để trai phát triển. Đặc biệt, thức ăn của trai hầu như có sẵn trong tự nhiên, giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào.

Anh tận dụng toàn bộ hệ thống mương trong vườn, vừa phục vụ tưới tiêu cho cây trồng, vừa tạo không gian sinh sống cho đàn trai. Để tăng hiệu quả kinh tế và tạo sự cân bằng sinh thái, anh còn thả thêm cá tai tượng cùng một số loài cá khác. Mô hình kết hợp này không chỉ giúp tận dụng tối đa nguồn thức ăn tự nhiên mà còn mang lại thêm nguồn thu từ thủy sản.

Mô hình nuôi trai gắn với du lịch mở hướng đi bền vững cho nông dân

Sau hơn bốn năm kiên trì theo đuổi, từ 100 con giống ban đầu, đến nay trang trại nhỏ của anh Thảo đã phát triển lên gần 2.000 con trai đang trong quá trình nuôi cấy ngọc. Những viên ngọc trai nước ngọt đầu tiên được thu hoạch đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp của người nông dân miền Tây này.

Theo anh Thảo, thời gian nuôi càng dài thì viên ngọc càng lớn và chất lượng càng cao. Ngọc trai nước ngọt có màu sắc tự nhiên, độ bóng tốt, có thể chế tác thành nhiều sản phẩm trang sức như nhẫn, bông tai hay chuỗi hạt. Ngoài ngọc, anh còn tận dụng vỏ trai để làm các sản phẩm thủ công như dây chuyền, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đa dạng hóa mẫu mã nhằm gia tăng giá trị sản phẩm.

Không dừng lại ở sản xuất, anh Thảo còn hướng mô hình nuôi trai của mình gắn với hoạt động du lịch cộng đồng. Tham gia vào các tour du lịch tại địa phương, anh mở cửa trang trại để đón khách tham quan, trải nghiệm quy trình nuôi trai và trực tiếp chứng kiến công đoạn lấy ngọc. Hoạt động này mang đến cho du khách những trải nghiệm mới lạ bên cạnh các sản phẩm du lịch truyền thống như đờn ca tài tử hay thưởng thức trái cây miệt vườn.

Theo anh Thảo, nhiều du khách, đặc biệt là giới trẻ và khách quốc tế, tỏ ra thích thú khi được tự tay mò trai hoặc tận mắt xem cách lấy ngọc. Đây cũng là yếu tố giúp mô hình của anh tạo dấu ấn riêng trong bức tranh du lịch cộng đồng tại Thới Sơn.

Hiện nay, mô hình nuôi trai lấy ngọc của anh Thảo bước đầu mang lại hiệu quả tích cực cả về kinh tế lẫn giá trị trải nghiệm. Trước mắt, anh tập trung phục vụ du lịch và từng bước mở rộng quy mô sản xuất khi điều kiện cho phép. Từ thực tế đó có thể thấy, mô hình nuôi trai nước ngọt không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn mở ra hướng đi mới, góp phần đa dạng sinh kế và phát triển bền vững cho nông dân vùng cù lao miền Tây.