Xâm nhập mặn đến gần, người dân Đồng Tháp tiết kiệm từng giọt nước

Chắt chiu từng giọt nước cho sinh hoạt

Tại các xã thuộc khu vực chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn của tỉnh Đồng Tháp, không khí sinh hoạt của người dân đã có nhiều thay đổi. Các dụng cụ quen thuộc như bồn nhựa, bể xi măng,… đã trữ nước ngọt.

Ông Nguyễn Đình Khánh (ngụ xã Tân Phú Đông, tỉnh Đồng Tháp) cho biết: “Mấy năm gần đây, xâm nhập mặn thường xảy ra từ sau Tết Nguyên đán, nước ngọt ngày càng khó kiếm. Gia đình tôi quen rồi, cứ cuối mùa mưa là dọn dẹp bồn, bể để trữ nước mưa dùng dần. Nước sinh hoạt cũng phải sử dụng tiết kiệm, không dám xả thoải mái như trước”.

Theo ông Khánh, nước giặt giũ được tận dụng để tưới cây, hạn chế tối đa việc rửa xe, tưới cây bằng nước sạch. “Không tiết kiệm thì đến lúc mặn lên, có tiền cũng khó mua được nước ngọt”, ông nói.

Không riêng gia đình ông Khánh, nhiều hộ dân khác trong vùng cũng đã hình thành thói quen tiết kiệm nước mỗi khi bước vào mùa khô. Bên cạnh sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp – đặc biệt là cây ăn trái – là lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tình trạng thiếu nước ngọt. Để thích ứng, nhiều nhà vườn đã chuyển từ tưới tràn sang các hình thức tưới tiết kiệm như tưới nhỏ giọt, tưới phun.

Bà Diệp (ngụ xã Thạnh Phú, tỉnh Đồng Tháp), chủ vườn sầu riêng hơn 1ha, cho biết gia đình bà đã có nhiều kinh nghiệm trong việc ứng phó với hạn mặn. “Hiện nay, gia đình tôi đã chủ động tích trữ nước ngọt trong ao để phục vụ tưới cho vườn cây ăn trái khi hạn mặn xảy ra”, bà Diệp chia sẻ.

Theo bà Diệp, hệ thống cống trong khu vực đã được xây dựng khép kín. Khi nước mặn xâm nhập, các cống sẽ được đóng lại để bảo vệ nguồn nước ngọt. Bên trong hệ thống, người dân chủ động tích trữ nước ngọt, kết hợp sử dụng nước từ ao dự trữ nhằm bảo đảm nhu cầu tưới tiêu. “Ngay cả khi hạn mặn kéo dài, việc sản xuất của người dân cũng không bị ảnh hưởng lớn”, bà Diệp cho biết thêm.

Ngoài ra, bà Diệp cho hay một giải pháp khác được nhiều nhà vườn áp dụng là tận dụng rơm rạ sau thu hoạch để che phủ gốc cây ăn trái. Những lớp rơm được trải dày quanh gốc giúp giữ ẩm, giảm bốc hơi nước và hạn chế cỏ dại. Nhờ phủ rơm, lượng nước tưới cho vườn giảm khoảng 30–40% so với trước, trong khi cây vẫn sinh trưởng tốt. Đặc biệt, trong những đợt nắng nóng kéo dài, biện pháp này phát huy hiệu quả rõ rệt.

Chuyên gia khuyến nghị sử dụng tiết kiệm nước

Trao đổi với Báo Lao Động, PGS.TS Lê Anh Tuấn – Giảng viên cao cấp Khoa Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên (Đại học Cần Thơ) – cho rằng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn, việc tiết kiệm và tích trữ nước ngọt không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.

“Việc không chủ động trữ nước từ mùa mưa và sử dụng nước một cách tiết kiệm, người dân sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp khi hạn mặn xảy ra”, PGS.TS Lê Anh Tuấn nhận định.

Theo PGS.TS Lê Anh Tuấn, đối với nước sinh hoạt, người dân cần chủ động trữ nước mưa trong các bồn, bể, ao chứa; sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước cho các mục đích phù hợp và hạn chế lãng phí trong sinh hoạt hằng ngày.

Đối với sản xuất nông nghiệp, PGS.TS Lê Anh Tuấn nhấn mạnh vai trò của các biện pháp giảm bốc hơi nước trên bề mặt đất. “Việc tận dụng rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp để che phủ gốc cây là giải pháp rất hiệu quả, chi phí thấp nhưng mang lại lợi ích lớn. Lớp phủ này giúp giảm nhiệt độ đất, hạn chế bốc hơi nước, đồng thời cải tạo đất về lâu dài”, ông Tuấn nói.

Ngoài ra, PGS.TS Lê Anh Tuấn cũng khuyến nghị nông dân cần áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa cục bộ; điều chỉnh lịch tưới phù hợp, tránh tưới vào thời điểm nắng gắt, đồng thời kết hợp đào ao, mương nội đồng để trữ nước ngọt, chủ động ứng phó với hạn mặn trong thời gian tới.