Tỉnh Phú Thọ mới giáp với những tỉnh nào?Tỉnh Phú Thọ mới giáp với nhiều tỉnh thành nhất cả nước?

Với việc tiếp giáp 7 tỉnh thành, tỉnh Phú Thọ không chỉ thay thế Hà Nội trở thành địa phương có nhiều đơn vị giáp ranh nhất cả nước, mà còn vươn lên thành một thực thể kinh tế có quy mô dân số và diện tích thuộc nhóm dẫn đầu, mở ra không gian phát triển chiến lược cho khu vực phía Bắc.

Tỉnh Phú Thọ mới giáp với nhiều tỉnh thành nhất cả nước?

Trước thời điểm sáp nhập tỉnh, thành, TP.Hà Nội là địa phương có số lượng tỉnh, thành phố giáp ranh nhiều nhất cả nước, với 8 đơn vị tiếp giáp.

Theo Cổng thông tin điện tử của thành phố, Hà Nội giáp 8 tỉnh, trong đó Thái Nguyên, Vĩnh Phúc ở phía Bắc; Hà Nam, Hòa Bình ở phía Nam; Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên ở phía Đông; Hòa Bình, Phú Thọ ở phía Tây.

Tuy nhiên, sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh vào ngày 12/6/2025, nước ta đã có sự thay đổi đáng kể về số lượng tỉnh, thành.

Theo đó, sau khi sáp nhập TP.Hà Nội chỉ tiếp giáp với 5 tỉnh, thành gồm: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình.

Đáng chú ý, sau sáp nhập tỉnh Phú Thọ mới là tỉnh giáp với nhiều tỉnh thành nhất cả nước. Cụ thể, tỉnh này tiếp giáp với 7 tỉnh, thành gồm: Lào Cai, Ninh Bình, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Tuyên Quang và TP Hà Nội.

Chính thức trở thành tỉnh, thành giáp ranh nhiều nhất cả nước, vượt qua TP.Hà Nội.

Cùng với 34 tỉnh, thành phố trong cả nước, từ ngày 1/7/2025, tỉnh Phú Thọ mới chính thức đi vào hoạt động trên cơ sở sáp nhập 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cải cách bộ máy hành chính, mở ra không gian phát triển mới.

Sau đợt sắp xếp này, tỉnh Phú Thọ (mới) được mở rộng đáng kể, với diện tích 9.361,38 km² và dân số hơn 4 triệu người. Trung tâm hành chính là TP Việt Trì, cách TP Hòa Bình hiện tại khoảng 120 km và cách TP Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) hơn 20 km.

Tỉnh Phú Thọ mới có 148 xã, phường, trong đó xã Xuân Đài rộng nhất với hơn 209 km2; xếp sau là Quy Đức, Tam Hồng mỗi xã gần 147 km2; Tân Lạc và Tân Pheo mỗi xã 139 km2.

Tổng số cơ sở nhà, đất của cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh quản lý trên địa bàn TP Việt Trì (Phú Thọ) hiện nay là 95 cơ sở. Khi sáp nhập 3 tỉnh sẽ sử dụng toàn bộ trụ sở làm việc khối cơ quan Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ, các đoàn thể, sở, ngành của tỉnh Phú Thọ hiện tại để bố trí trụ sở làm việc cho các cơ quan, đơn vị của tỉnh Phú Thọ sau hợp nhất.

Trên nền tảng lịch sử, văn hóa, con người và khát vọng phát triển, 3 tỉnh Phú Thọ Vĩnh Phúc, Hòa Bình đã cho thấy những chuyển đổi đáng kể trong nhiều năm qua. Giai đoạn 2020-2025, kinh tế 3 tỉnh tăng trưởng bình quân 7,5%/năm, vượt mức trung bình của cả nước (6,2%/năm).

Năm 2024, quy mô kinh tế 3 tỉnh đạt 345,6 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 6 cả nước. Dự kiến, năm 2025 đạt 390 nghìn tỷ đồng, gấp 1,56 lần so với năm 2020. GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt hơn 105 triệu đồng, tăng 1,48 lần so với năm 2020. Tổng thu ngân sách nhà nước trong 5 năm dự kiến đạt gần 249 nghìn tỷ đồng; riêng năm 2025 đạt khoảng 54 nghìn tỷ đồng, tăng 8,63 nghìn tỷ đồng so với năm 2020.

Đây là những con số khá ấn tượng. Tuy nhiên, bên cạnh đó là những bài toán cần giải quyết: Tăng trưởng kinh tế chưa bền vững; kinh tế số chiếm tỷ trọng nhỏ trong GRDP; sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ; chất lượng dịch vụ du lịch chưa cao…

Vì vậy, việc hợp nhất 3 tỉnh chính là điều kiện thuận lợi để tái cấu trúc toàn diện mô hình tăng trưởng, mở rộng không gian liên kết, khơi dậy nguồn lực vùng và quốc gia.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc sáp nhập 3 tỉnh tạo ra một Phú Thọ mới với quy mô dân số, diện tích, GRDP đứng đầu vùng Trung du miền núi Bắc Bộ, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Tỉnh Phú Thọ mới tiếp giáp 7 địa phương, trong đó có Thủ đô Hà Nội, sân bay quốc tế Nội Bài, vùng đồng bằng sôi động và vùng Tây Bắc giàu tiềm năng. Sự kết hợp đồng bằng – trung du – miền núi giúp Phú Thọ hội đủ sức hút về địa lý, kinh tế, văn hóa.

Tỉnh Phú Thọ điểm khởi đầu cho động lực tăng trưởng của Trung du và miền núi Bắc Bộ

Nhìn về tương lai, chủ trương sáp nhập 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình sẽ hợp nhất những tiềm năng, thế mạnh và giá trị tốt đẹp của ba vùng đất, tạo ra nguồn năng lượng để hiện thực hóa mục tiêu, khát vọng vươn mình, phát huy sức mạnh tổng hợp, tạo động lực phát triển mới cho toàn vùng trung du và miền núi Bắc Bộ, kết nối với các khu vực trên toàn quốc và quốc tế.

Cơ sở và lý do đề xuất phương án, lựa chọn tên gọi tỉnh Phú Thọ: Việc lựa chọn Phú Thọ là tên gọi tỉnh mới và đặt trung tâm chính trị tại thành phố Việt Trì (trước đây) được xây dựng trên cơ sở khoa học, thực tiễn và phù hợp với định hướng phát triển vùng, đảm bảo các tiêu chí về lịch sử, địa lý, chính trị, kinh tế – xã hội và quốc phòng, an ninh.

Về vị trí địa lý – giao thông, đề án nêu: Phú Thọ nằm ở vị trí trung tâm kết nối ba tỉnh (Phú Thọ – Vĩnh Phúc – Hòa Bình), có hạ tầng giao thông đồng bộ, liên kết thuận lợi với vùng Thủ đô và các tỉnh Tây Bắc, là điểm trung chuyển quan trọng giữa miền núi và đồng bằng.

Về năng lực phát triển: Việt Trì là đô thị loại I, từng là trung tâm của tỉnh Vĩnh Phú trước đây. Phú Thọ có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh, đã và đang hình thành hệ thống khu công nghiệp, đô thị, du lịch và dịch vụ quy mô lớn, trở thành một trong những cực tăng trưởng quan trọng của vùng Trung du và Miền núi phía Bắc.

Về hệ thống thiết chế hạ tầng – xã hội: Phú Thọ có hệ thống y tế, giáo dục, thể thao, văn hóa phát triển, đủ năng lực phục vụ người dân cả khu vực. Các cơ sở đào tạo đại học, bệnh viện chuyên sâu và các trung tâm thể thao- du lịch góp phần tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của tỉnh mới.

Về văn hóa – lịch sử: Phú Thọ là vùng đất tổ cội nguồn dân tộc Việt Nam, với các di sản văn hóa được UNESCO công nhận. Đây là yếu tố quan trọng về mặt tinh thần, bản sắc và tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Về quốc phòng – an ninh: Phú Thọ là địa bàn trọng yếu, đóng quân của Quân khu 2 và nhiều cơ quan Trung ương, có vai trò chiến lược trong bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Tây Bắc và vùng Thủ đô.

Về hiệu quả quản lý phát triển vùng: Việc đặt trung tâm tỉnh tại Phú Thọ giúp mở rộng không gian phát triển mới, khai thác đồng bộ hạ tầng vùng, giảm áp lực cho Hà Nội, thúc đẩy liên kết vùng, phù hợp với định hướng phát triển của Quy hoạch vùng Thủ đô và Nghị quyết 11-NQ/TW.