Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam 67 tỷ USD bước vào giai đoạn then chốt về lựa chọn công nghệ, đối tác

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược quy mô lớn, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đang bước vào giai đoạn then chốt về lựa chọn công nghệ và đối tác.

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành thông báo số 68/TB-VPCP kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp với Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt (phiên họp thứ 6).

Tiếp thu tinh thần, Bộ Xây dựng được giao hoàn thiện đầy đủ các nội dung của Báo cáo lựa chọn công nghệ, đối tác (bao gồm báo cáo chính, tờ trình tóm tắt và dự thảo kết luận) của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Theo đó, Bộ Xây dựng cần báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ trước ngày 20/2/2026 để xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo quy định.

Bước đi quan trọng trong lộ trình triển khai dự án

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng chiều dài hơn 1.540km, đi qua 15 tỉnh, thành phố. Dự án thiết kế toàn tuyến đường đôi, khổ 1.435mm, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, sử dụng hệ thống phương tiện và thiết bị đồng bộ. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng hơn 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD).

Liên quan dự án, trước đó thông tin từ Chính phủ cho biếtcó nhiều nhà đầu tư đăng ký tham gianhư VinSpeed, Thaco,Liên danh Mekolor và Great USA; CTCP Xây dựng Thăng Long Quốc gia; CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam; CTCP Tập đoàn Vinaconey; Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam; CTCP Quản lý quỹ đầu tư FARM13; CTCP Phần mềm – Tự động hóa – Điều khiển; CTCP Tập đoàn Công nghiệp Quang Trung; Công ty TNHH HSC-VN; Công ty TNHH Tập đoàn Đầu tư Trương Gia; CTCP Tập đoàn Discovery và CTCP Reign…. Tuy nhiên cuối tháng 12/2025, Tập đoàn Vingroup – công ty mẹ của CTCP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed – đã có văn bản xin rút đề xuất đầu tư dự án.

Về công tác triển khai, theo hướng tuyến đã công bố, hiện tại các địa phương có đường sắt đi qua, công tác giải phóng mặt bằng đang được gấp rút thực hiện.

Về tổ chức triển khai, Bộ Xây dựng vừa giao Ban Quản lý dự án Thăng Long thực hiện nhiệm vụ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trên cơ sở tiếp quản toàn bộ kết quả nghiên cứu trước đó từ Ban Quản lý dự án Đường sắt, nhằm bảo đảm tính kế thừa và rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.Bộ đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam gồm 18 thành viên, do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban.

Để triển khai dự án, việc lựa chọn công nghệ và đối tác được xem là một trong những quyết định then chốt, có ý nghĩa lâu dài đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam – công trình hạ tầng chiến lược quốc gia. Trên tinh thần đó, Bộ Xây dựng đang khẩn trương tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thường trực Chính phủ và các cơ quan liên quan để hoàn thiện Báo cáo lựa chọn công nghệ, đối tác, làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, cùng với việc hoàn thiện Báo cáo lựa chọn công nghệ, đối tác, Bộ Xây dựng cần phấn đấu hoàn thành việc lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026. Đây là mốc tiến độ quan trọng, tạo tiền đề để dự án chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn triển khai thực chất.

Trong quá trình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Chính phủ liên tục theo dõi, chỉ đạo sát sao tiến độ thực hiện các nhiệm vụ. Tại phiên họp thứ năm của Ban Chỉ đạo (ngày 6/1/2026), Thủ tướng Chính phủ cho biết đã giao tổng cộng 36 nhiệm vụ; đã hoàn thành 10 nhiệm vụ, đang triển khai 17 nhiệm vụ thường xuyên, 01 nhiệm vụ chưa đáp ứng tiến độ và 08 nhiệm vụ chưa đến hạn.

Thủ tướng hoan nghênh Bộ Xây dựng, các bộ, ngành liên quan cùng các tập đoàn, tổng công ty lớn như Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam đã tích cực vào cuộc, nghiên cứu, chuẩn bị và triển khai dự án. Đồng thời, các địa phương được yêu cầu tiếp tục đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; trong đó, TP Hà Nội được đánh giá là địa phương vận dụng linh hoạt các quy định để thúc đẩy tiến độ, là kinh nghiệm để các địa phương khác nghiên cứu, học tập.

Đối với các yêu cầu chung trong triển khai dự án, Thủ tướng nhấn mạnh đây là công trình hạ tầng đường sắt mới có quy mô rất lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, trong khi năng lực quản lý và nguồn lực trong nước còn hạn chế.

Do đó, các bộ, ngành, địa phương và từng thành viên Ban Chỉ đạo phải chủ động, tích cực triển khai nhiệm vụ theo đúng chức năng, thẩm quyền; phát huy tinh thần tự lực, tự cường, không trông chờ, không ỷ lại. Việc thực hiện nhiệm vụ phải quán triệt tinh thần “4 không” và nguyên tắc “6 rõ”, bảo đảm làm việc nào dứt việc đó, làm đến nơi đến chốn, đúng tiến độ đề ra.

Bài toán công nghệ và đối tác

Trong bối cảnh dự án đang được đẩy nhanh về tiến độ tổ chức triển khai, bài toán công nghệ và đối tác trở thành yếu tố then chốt…

Lựa chọn công nghệ cho đường sắt tốc độ cao không đơn thuần là lựa chọn tốc độ thiết kế, mà còn bao gồm hệ thống vận hành, an toàn, bảo trì, khả năng tương thích và đặc biệt là khả năng chuyển giao công nghệ.

Trong bối cảnhViệt Nam hướng tới phát triển bền vững và nâng cao năng lực nội tại, yêu cầu đặt ra là lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện kinh tế – kỹ thuật trong nước, đồng thời tạo dư địa cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Song song với công nghệ, việc lựa chọn đối tác cũng được xem xét thận trọng trên nhiều tiêu chí như năng lực tài chính, kinh nghiệm triển khai các dự án tương tự, cam kết chuyển giao công nghệ và khả năng đồng hành lâu dài trong quá trình vận hành, khai thác. Đây là yếu tố quyết định để dự án không chỉ “xây xong” mà còn vận hành hiệu quả, an toàn và bền vững.

Một nội dung quan trọng khác được Chính phủ yêu cầu tiếp tục nghiên cứu là các hình thức đầu tư cho dự án. Việc lựa chọn hình thức đầu tư tối ưu cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, đồng thời giảm áp lực lên ngân sách trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng ngày càng lớn.

Trong quá trình lập dự án, các phương thức đầu tư khác nhau, bao gồm đầu tư công, hợp tác công – tư (PPP) hoặc các mô hình kết hợp, sẽ tiếp tục được đánh giá kỹ lưỡng. Định hướng này cũng mở ra cơ hội để huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt là sự tham gia của các tập đoàn lớn trong nước có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn.

Cùng với các nội dung về công nghệ và đầu tư, công tác chuẩn bị mặt bằng tiếp tục được đẩy mạnh. Theo chỉ đạo, các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ để triển khai công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật.

Việc chủ động triển khai sớm các công việc này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian thực hiện dự án, hạn chế phát sinh chi phí và tạo điều kiện thuận lợi cho các bước triển khai tiếp theo.

Không chỉ là một dự án giao thông, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam còn được kỳ vọng tạo ra động lực lan tỏa mạnh mẽ cho nhiều ngành kinh tế như xây dựng, cơ khí, vật liệu, logistics và tài chính. Việc khuyến khích sự tham gia của các tập đoàn lớn trong nước ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án sẽ góp phần nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt, từng bước làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.

Với việc khẩn trương hoàn thiện Báo cáo lựa chọn công nghệ, đối tác, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đang từng bước chuyển từ giai đoạn chủ trương sang giai đoạn chuẩn bị triển khai, đặt nền móng cho một công trình hạ tầng mang tính biểu tượng và có ý nghĩa chiến lược trong nhiều thập kỷ tới.