Diện mạo khu thương mại tự do tỷ USD gắn với sân bay Long Thành đã định hình

Tỉnh Đồng Nai đã hoàn tất dự thảo đề án thành lập khu thương mại tự do gắn với sân bay quốc tế Long Thành, đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng để hình thành trung tâm logistics, thương mại và dịch vụ tầm quốc gia.

Theo đề án, khu thương mại tự do có tổng diện tích khoảng 7.475ha, gồm các khu chức năng: Sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ tài chính, kinh tế số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo. Các phân khu được bố trí tại vị trí chiến lược xung quanh sân bay Long Thành (dự kiến xây dựng cơ bản sẽ hoàn thành vào cuối năm 2025).

Khu thương mại tự do ở Đồng Nai được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tài chính, logistics, đổi mới sáng tạo và thương mại quốc tế thông qua 8 nhóm chính sách và 29 cơ chế đặc thù.

Dự kiến khu logistics trong sân bay sẽ rộng 257ha, đóng vai trò đầu mối trung chuyển hàng hóa quốc tế, kết nối trực tiếp với hạ tầng hàng không. Khu thương mại – dịch vụ trước sân bay rộng 1.000ha được định hướng trở thành không gian mua sắm, hội nghị, triển lãm và lưu trú cao cấp.

Sân bay quốc tế Long Thành dự kiến hoàn thành xây dựng cơ bản vào tháng 12/2025, làm nền tảng cho khu thương mại tự do dự kiến ở Đồng Nai. Ảnh: N. Minh

Ngoài ra, Khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn (quy mô 3.595ha) gần sân bay được quy hoạch theo mô hình nghiên cứu đổi mới sáng tạo, công nghệ thông tin gắn với thương mại tự do số.

Cũng ở gần sân bay, Khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp (quy mô 2.623ha) sẽ phát triển theo hướng khu công nghiệp xanh – thông minh – tích hợp, ứng dụng năng lượng tái tạo và hệ thống xử lý chất thải tiên tiến.

Tổng thể, khu thương mại tự do ở Đồng Nai cũng sẽ được hưởng chính sách hoạt động cơ bản thống nhất với chính sách của các khu thương mại tự do trên cả nước do Bộ Tài chính đang xây dựng, tập trung vào ưu đãi thuế, thủ tục hải quan đơn giản, cơ chế “một cửa” và các quy định mở cho đầu tư, thương mại, xuất nhập khẩu.

Việc hình thành khu thương mại tự do gắn với sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng sẽ khai thác tối đa lợi thế cửa ngõ hàng không, kết hợp hệ thống cảng biển và cao tốc để đưa Đồng Nai trở thành trung tâm logistics, thương mại và sản xuất xuất khẩu tầm khu vực.

Theo TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, sau sáp nhập tỉnh, Đồng Nai hội tụ đủ các yếu tố chiến lược như sân bay, cảng, biên giới, tạo nền tảng bứt phá trong logistics, thương mại dịch vụ và hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông cho rằng Nhà nước cần điều chỉnh quy hoạch phù hợp điều kiện mới, ưu tiên hạ tầng đột phá và xây dựng bộ máy chính quyền phục vụ hiệu quả, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phát triển.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhận định: Sân bay Long Thành khi hoàn thành sẽ thuộc nhóm cảng hàng không hàng đầu khu vực, vì vậy khu thương mại tự do quy mô tỷ USD này không thể không gắn kết chặt chẽ với sân bay, đô thị và hạ tầng trọng điểm để thu hút dòng vốn quốc tế. Đồng Nai cần phát triển đồng bộ hạ tầng kết nối, biến nơi đây thành cửa ngõ giao thương và thỏi nam châm hút vốn cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai – ông Võ Tấn Đức, tỉnh đã kiến nghị Bộ Tài chính và Thủ tướng Chính phủ cho phép thí điểm mô hình khu thương mại tự do tại Đồng Nai, đồng thời cam kết hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, xã hội và các điều kiện liên quan để dự án sớm được triển khai.

Với vị trí chiến lược và quy mô lớn, khu thương mại tự do gắn với sân bay Long Thành được kỳ vọng sẽ trở thành động lực phát triển mới của Đồng Nai, tạo thêm sức mạnh cho cả khu vực Đông Nam bộ.

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1)
Tổng mức đầu tư giai đoạn 1 đã điều chỉnh: Khoảng 109.717,499 tỷ đồng, theo Quyết định điều chỉnh năm 2025
Công suất thiết kế: 25 triệu hành khách/năm, 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm
Mốc tiến độ: Chính phủ xác định mục tiêu cơ bản hoàn thành vào ngày 19/12/2025
Khai thác thương mại: Dự kiến bắt đầu trong năm 2026