Ở Bình Phước trồng tầm vông, dân trồng đếm cây thu tiền rủng rỉnh

Đếm cây thu tiền, thoát nghèo nhờ cây tầm vông

Cách đây khoảng 7 năm, khi giá cả nhiều loại cây nông sản chạm đáy – nhất là mủ cao su. Điều này đã gây ra bao nhiêu khó khăn cho nhiều người dân trồng cây cao su như ông Bồ Văn Nghĩ (trú ấp Thanh Đông, xã Lộc Tấn, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước).

Trong cái khó, ló cái khôn; vào năm 2018, ông Nghĩ nhìn thấy những bụi tầm vông ngoài hàng rào phát triển lực lưỡng, bất chấp mùa nắng nóng như đổ lửa.

Ông Nghĩ tự vấn: Tại sao lại không trồng tầm vông bán cây ? Cây tầm vông dễ trồng, ít sâu bệnh, trồng đất nào cũng sống khỏe, mà chẳng cần bón phân, phun thuốc gì cả, cây vẫn phát triển rất tốt.

Thế là ông Nghĩ đầu tư hẳn 1ha đất nhà trồng cây tầm vông. Sau 3 năm trồng tầm vông, gia đình ông Bồ Văn Nghĩ đã có hẳn một vườn tầm vông tỏa bóng mát xanh rì, khiến ấp Thanh Đông đẹp hẳn. Ai ngang qua vườn tầm vông cũng đứng lại chụp hình, tránh nắng…

Với ông Nghĩ, sau 3 năm cây tầm vông phát triển, ông bắt đầu thu hoạch thân cây già và để cây non tiếp tục nhú mầm phát triển thành cây lớn cho mùa sau. Ông Nghĩ nói: “ Tầm vông là loại cây dễ trồng, có sức sống cao nên phù hợp với tất cả các loại đất. Nhờ trồng cây tầm vông, nhà tôi thu hoạch ổn định hàng năm”.

Ông Bồ Văn Nghĩ chia sẽ: “Trước đây trồng cây cao su, nhưng do giá cả mủ thất thường. Từ ngày chuyển sang trồng cây tầm vông, hiệu quả hơn hẳn. Cây tầm vông, chỉ cần đầu tư một lần trồng, mà cho thu hoạch vài chục năm, công chăm sóc lại rất ít”.

Cây tầm vông cho thu hoạch đến khoảng 40- 50 năm, theo kiểu tre già măng mọc. Hàng năm, trước khi bước vào mùa mưa, để kích thích cho cây tăng trưởng nhanh, ông Nghĩ bón thúc một ít phân lân và đắp bồi thêm đất vào gốc, để cho măng phát triển tốt và cây to khỏe hơn.

Ông Nghĩ cũng cho biết, cứ tới đợt cây tầm vong đạt độ già (sau 2 năm tuổi), thương lái sẽ tới tận vườn thu mua, tự chặt cây.

Gia đình ông Nghĩ chỉ làm mỗi việc đếm số cây, nhân với đơn giá từng cây, ra tổng số tiền thu nhập. Có người ví von, trồng tầm vông là cái nghề “làm chơi, ăn thật”, “đếm cây tính tiền”…

Mỗi cây tầm vông đạt loại 1 có giá dao động từ 35.000 – 40.000đồng/cây, loại 2 khoảng 30.000 đồng/cây. Với diện tích gần 1ha đất trồng tầm vông, mỗi năm gia đình ông Nghĩ thu về trên 100 triệu đồng, sau khi trừ các loại chi phí. Nhờ cây tầm vông, gia đình ông Bồ Văn Nghĩ không chỉ thoát đói nghèo, mà trở thành hộ khá giả trong những năm gần đây.

Ông Hoàng Ngọc Anh – Chủ tịch Hội Nông dân huyện Lộc Ninh – cho biết: “Vùng đất biên giới Lộc Ninh rất đa dạng và có nhiều loại hình thổ nhưỡng, nên có thể trồng được nhiều loại cây khác nhau. Hiện nay, với mô hình trồng cây tầm vông, thị trường hiện nay đang có nhu cầu rất lớn về cây tầm vông.

Vì thế, mô hình trồng tầm vông rất phù hợp và mang lại hiệu quả cho người nông dân. Đặc biệt, đối với những hộ nông dân có ít đất, thì phát triển mô hình trồng tầm vông là hợp lý”.

Yêu thích tầm vông, nên trở thành ông chủ nhỏ

Trong đời sống hàng ngày, cây tầm vông là loại cây được mọi người sử dụng trong nhiều lĩnh vực. Từ xây dựng các công trình, đến chế tác ra các sản phẩm phục vụ sinh hoạt hàng ngày trong gia đình, rồi tạo tác thành các món hàng lưu niệm, đồ mỹ nghệ đậm đặc nét văn hóa Việt Nam, người ta đều cần đến vật liệu là cây tầm vông .

Ngoài hiệu quả về kinh tế, phục vụ đời sống con người, cây tầm vong còn giúp bảo vệ và cải tạo đất, cải thiện môi trường tự nhiên. Công dụng cây tầm vông đối với con người và thiên nhiên là rất lớn.

Ở xã Lộc Hưng, huyện Lộc Ninh, anh Lê Quốc Thắng (34 tuổi) nhận thức được những công dụng hữu ích của cây tầm vông, nên quyết tâm theo đuổi nghề chế tác vật dụng từ cây tầm vông. Sau nhiều năm, anh Thắng đã gầy dựng cho mình một cơ sở chuyên sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ từ cây tầm vông.

Xuất thân từ làng nghề mây, tre đan của huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh. Anh Thắng, với hơn 5 năm làm nghề mỹ nghệ từ cây tre, tầm vông. Nhận biết được trên địa bàn huyện Lộc Ninh có nguồn vật liệu tầm vông dồi dào, thị trường tiêu thụ đầy tiềm năng. Nên đầu năm 2023, chàng thanh niên Lê Quốc Thắng đã quyết định dời nhà từ Tây Ninh sang lập nghiệp ở huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước.

Anh Thắng nói: “Như một cơ duyên, tôi thấy ở huyện Lộc Ninh chưa có cơ sở nào sản xuất đồ mỹ nghệ từ mây, tre, tầm vông; nên tôi quyết định đầu tư thử sức, với những sản phẩm làm từ cây tầm vông như: nôi trẻ sơ sinh, giường, bàn ghế, trường kỷ… và một số sản phẩm khác từ mây tre mà bà con hay sử dụng”.

Hằng ngày anh Thắng thu thu mua cây tầm vông từ các hộ dân trên địa bàn huyện Lộc Ninh. Sau đó, anh mang cây về xử lý thân cây để cho cây deo dai, chống mối mọt. Việc xử lý như: ngâm nước muối, nước vôi từ 1 đến 2 tháng để mối, mọt không thể đục thân cây.

Tiếp theo, vớt lên, uốn thẳng và gia công thành các sản phẩm, theo đơn đặt hàng từ các khách hàng. Những sản phẩm mà xưởng anh Thắng làm ra, chủ yếu là bàn, ghế, thang, tủ bán nước, giường… Ngoài ra, anh còn nhận thi công các công trình triển lãm, nhà sàn truyền thống của người dân tộc thiểu số, theo hợp đồng với chính quyền địa phương.

Với niềm đam mê, sáng tạo, cộng thêm đức tính cần cù, chịu khó, dám nghĩ, dám làm; đến nay, mô hình sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ từ cây tầm vông, đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho anh Lê Quốc Thắng.

Bình quân mỗi tháng, ông chủ nhỏ Lê Quốc Thắng thu nhập từ 15 triệu đồng – 25 triệu đồng, sau khi đã trừ các chi phí. Anh Thắng cho biết, sản phẩm làm ra tới đâu, tiêu thụ hết tới đó. Khách hàng tấm tắc khen đồ đẹp, bền, sử dụng hơn hẳn bàn ghế ngoài thị trường, vốn sản xuất từ ván ép nhân tạo.

Anh Lê Quốc Thắng cũng là một trong số ít những thanh niên nông dân có ý chí vươn lên, phát triển và thành công với nghề thủ công, từ cây tầm vông trên địa bàn huyện Lộc Ninh.