Pin xe điện phế thải: Từ ‘đống sắt vụn’ thành món hàng được săn đón

Nhu cầu và tiềm năng tái sử dụng pin xe điện phế thải

Trong nhiều năm qua, xe phế liệu thường chỉ hấp dẫn với giới buôn phụ tùng hoặc những người đam mê xe cổ, mong muốn phục chế. Thế nhưng, xu hướng này đang thay đổi nhanh chóng. Một lớp người mua mới xuất hiện tại các buổi đấu giá khắp Australia, với mục tiêu duy nhất: giành được những bộ pin lithium công suất lớn bên trong xe điện.

Theo ông Brendon Green, Tổng giám đốc bộ phận Giải pháp ô tô tại Pickles, một trong những nhà đấu giá lớn nhất nước này, mỗi tháng đơn vị bán khoảng 100 xe điện phế liệu, chủ yếu là Tesla, BYD và MG.

“Mới chỉ là giai đoạn khởi đầu, nhưng sức cầu đã thể hiện rõ rệt. Chúng ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của các startup pin ‘vòng đời thứ hai’, một ngành công nghiệp gần như không tồn tại cách đây 18 tháng”, ông Green nhận định.

Lý do khiến pin xe điện trở nên “hấp dẫn” là bởi công suất vượt trội. Một bộ pin EV mạnh gấp 5 lần pin lưu trữ gia đình thông thường. Dù chỉ còn 70% dung lượng, pin vẫn có thể đảm nhiệm nhiều công việc khác ngoài chức năng vận hành ô tô.

Ông Andrew Chadwick, chuyên gia sửa chữa pin lithium kiêm đại diện công ty Second Life Battery Sales, lý giải: “Yêu cầu của pin cho hệ thống năng lượng mặt trời thấp hơn nhiều so với xe điện. Chỉ cần tinh chỉnh đôi chút, pin đã qua sử dụng hoàn toàn phù hợp cho lưu trữ điện mặt trời”.

Thực tế đã chứng minh tiềm năng này. Tháng 9 vừa qua, một lễ hội punk và indie tại Sunshine Coast (Queensland) được cấp điện hoàn toàn nhờ rơ-moóc chứa pin EV tái sử dụng. Trước đó, sự kiện này từng bị hoãn vì lo ngại lượng điện tiêu thụ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh địa phương.

“Rơ-moóc pin của chúng tôi đã cấp điện cho toàn bộ sự kiện, từ hệ thống âm thanh, xe đồ ăn cho tới ánh sáng, và vẫn còn dư công suất”, ông John Myler, đồng sáng lập MyNu Energy, cho biết.

Đáng chú ý, điểm cộng lớn của pin tái sử dụng là tính thân thiện môi trường. Không gây tiếng ồn, không khói bụi như máy phát chạy dầu, những bộ pin này phù hợp với các sự kiện ngoài trời, khu dân cư hoặc dự án cộng đồng. Sau khi sử dụng, chúng thậm chí có thể được sạc lại bằng điện mặt trời, sẵn sàng cho lần tiếp theo.

Ngành công nghiệp pin “vòng đời thứ hai” và tác động lâu dài

Cùng với nhu cầu ngày càng tăng, doanh số bán xe điện phế liệu tại Pickles trong năm tài chính vừa qua đã tăng tới 200% so với năm trước. Giá bán của những chiếc xe hỏng động cơ điện cũng cao hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong, phản ánh giá trị cốt lõi nằm ở công nghệ pin.

Khoảng 1/10 lượng xe mới bán ra tại Australia hiện là xe điện, với những mẫu phổ biến gồm Tesla Model Y, Model 3, BYD Seal và Atto. Sự bùng nổ của xe điện đồng nghĩa với việc lượng pin “hết hạn sử dụng” trong vài năm tới sẽ rất lớn, tạo điều kiện cho ngành công nghiệp pin vòng đời thứ hai phát triển mạnh mẽ.

Trước đó, phần lớn pin EV phế thải bị nghiền nát để tách vật liệu, rồi gửi đến nhiều cơ sở ở các quốc gia khác nhau để tái chế thành pin mới. Quy trình này phức tạp, tốn kém và tiêu hao năng lượng.

Ngược lại, việc tái sử dụng trực tiếp có thể rút ngắn đáng kể quá trình, vừa tiết kiệm chi phí vừa giảm phát thải. Nhiều chuyên gia tin rằng pin EV cũ, nếu được tái sử dụng đúng cách, vẫn có thể phục vụ thêm từ 10 đến 20 năm.

Ông Myler, đồng sáng lập MyNu Energy, khẳng định: “Pin xe điện tái sử dụng chính là một phần lời giải cho nhu cầu năng lượng ngày càng cấp bách của Australia. Quốc gia này cần rất nhiều hệ thống lưu trữ ngắn hạn để hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang năng lượng bền vững. Mọi giải pháp lưu trữ đều quý giá”.

Sự phát triển của ngành công nghiệp pin vòng đời thứ hai cũng kéo theo làn sóng khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Các công ty non trẻ tập trung vào thu gom, tái chế và cải tiến pin cũ đang trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái năng lượng xanh. Đây không chỉ là cơ hội kinh doanh mà còn là lời giải cho bài toán năng lượng quốc gia.