Sắp thông xe hầm Đèo Ngang: Xóa nút thắt giao thông giữa Hà Tĩnh và Quảng Trị

Công trình hầm xuyên núi Đèo Ngang kết nối hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, dự kiến chính thức thông xe vào tháng 2/2026. Dự án không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần mà còn đánh dấu sự thay đổi căn bản trong việc tổ chức dòng xe qua ranh giới khu vực miền Trung, xóa bỏ nút thắt hạ tầng tồn tại nhiều năm trên trục Quốc lộ 1A.

Nâng cấp năng lực thông hành trên trục Bắc – Nam

Hầm Đèo Ngang cũ, được đưa vào khai thác từ năm 2004, từng là bước đột phá thay thế đường đèo quanh co. Tuy nhiên, sau hơn hai thập kỷ, giới hạn tốc độ 50km/h và mặt cắt chỉ có hai làn xe đã trở thành rào cản lớn khi lưu lượng phương tiện tăng nhanh, đặc biệt là các dòng xe tải nặng và container.

Hầm Đèo Ngang mới được xây dựng song song với hầm cũ xuyên qua dãy Hoành Sơn với mục tiêu nâng cao năng lực vận tải toàn diện. Dự án có tổng chiều dài tuyến gần 2,9km, trong đó phần ống hầm chính dài hơn 550m. Khi đi vào vận hành, công trình cho phép tốc độ thiết kế đạt 80km/h, giúp rút ngắn thời gian di chuyển đáng kể.

Khi hai hầm vận hành đồng thời, mặt cắt khai thác toàn tuyến sẽ đạt chiều rộng 20,5m, bố trí bốn làn xe cơ giới và hai làn xe thô sơ, gấp đôi so với hiện trạng trước đây.

Ứng dụng công nghệ vận hành hiện đại và an toàn

Điểm nổi bật của hầm mới nằm ở hệ thống vận hành thông minh. Dự án được trang bị hệ thống thông gió cưỡng bức để kiểm soát khí thải và hệ thống chiếu sáng công nghệ LED tự điều chỉnh theo độ sáng môi trường bên ngoài, giúp tài xế tránh hiện tượng “sốc sáng” khi ra vào hầm.

Về mặt an toàn, một ống hầm phụ rộng 5m đã được thiết kế nối trực tiếp giữa hầm cũ và hầm mới. Đây là hành lang thoát hiểm và cứu hộ then chốt, giải quyết bài toán xử lý tình huống khẩn cấp vốn là mối lo ngại lớn đối với các hầm đường bộ xuyên núi.

Tiến độ và ý nghĩa kinh tế – xã hội

Dự án mở rộng hầm Đèo Ngang có tổng vốn xây lắp hơn 315 tỷ đồng, khởi công từ tháng 1/2025 do Ban Quản lý dự án đường sắt thuộc Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư. Sau hơn một năm thi công, các hạng mục chính đã hoàn thiện, hiện các nhà thầu đang tập trung thảm nhựa mặt đường và hoàn thiện hệ thống đường dẫn.

Dự kiến công trình sẽ thông xe vào tháng 2/2026, kịp thời phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán. Việc đưa hầm mới vào khai thác không chỉ giảm áp lực giao thông cục bộ mà còn cải thiện tính liên tục cho trục vận tải Bắc – Nam, thúc đẩy giao thương giữa các vùng miền.

Hà Tĩnh và Quảng Trị là hai địa phương có đặc thù địa lý hẹp theo chiều Đông – Tây. Trong đó, Quảng Trị là tỉnh hẹp nhất Việt Nam với chiều ngang trung bình khoảng 63,9km, trong khi Hà Tĩnh có bề ngang trung bình từ 60-70km. Việc nâng cấp hạ tầng xuyên núi tại khu vực này có ý nghĩa quan trọng trong việc thắt chặt liên kết vùng và đảm bảo an toàn giao thông quốc gia.