Sau 2 năm sạt trượt, dự án hồ chứa nước gần 500 tỷ ở Lâm Đồng bỏ hoang, xuống cấp nghiêm trọng

Sau 2 năm sạt trượt gần hồ chứa nước Đông Thanh (xã Nam Ban Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng), hàng loạt những hạng mục bị xuống cấp nghiêm trọng, bỏ hoang, cỏ dại mọc um tùm.

Ngày 20/8, phóng viên Dân Việt trở lại dự án hồ chứa nước Đông Thanh (xã Nam Ban Lâm Hà, trước đây là xã Đông Thanh, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng). Đây là khu vực xảy ra sự cố sạt trượt trong quá trình xây dựng, thi công dự án hồ chứa nước Đông Thanh.

Hồ chứa nước Đông Thanh được triển khai với mục tiêu cấp nước tưới cho 700 ha đất canh tác cà phê phê, dâu tằm, hồ tiêu, tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho 7.500 hộ dân, cải tạo môi trường kết hợp nuôi trồng thủy sản và tạo cảnh quan môi trường phát triển du lịch… Dự án này có tổng mức đầu tư gần 500 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương.

Tuy nhiên, quá trình triển khai thi công dự án, khu vực đồi vai phải đập, nằm ngoài và gần với khu vực tràn xả lũ thì xảy ra tình trạng sụt lún đất, gây nứt và xô nghiêng nhà của một số hộ gia đình. Sụt lún cũng làm gói thầu số 13 bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Sau đó, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng cũng đã thanh tra toàn diện đối với dự án hồ chứa nước Đông Thanh.

Đến nay, phóng viên ghi nhận khu vực hồ chứa nước Đông Thanh đã tạm dừng thi công, nhiều hạng mục xuống cấp, bỏ hoang, cỏ dại mọc um tùm. Trong khi đó, người dân bị ảnh hưởng vẫn đang phải gắng gượng bám trụ mảnh đất còn lại sau vụ sạt trượt để có thu nhập.

Trao đổi với phóng viên, gia đình ông bà Đỗ Văn Đam, Đoàn Thị Nhũ cho biết, sau khi được đền bù, gia đình còn lại 0,7ha đất trồng cà phê. Tuy nhiên, sau sự cố sạt trượt thì việc trồng, chăm sóc cây trồng rất khó khăn. Thế nhưng, gia đình ông Đam không thể đi nơi khác bởi chưa có đất tái định cư.

“Giờ chủ đầu tư, chính quyền có làm nữa hay là không thì phải báo cho chúng tôi dứt điểm để có hướng khác. Không thì giờ đền bù phần đất và căn nhà này cho chúng tôi để chuyển đổi. Việc thi công hồ, múc đất quá sâu vào chân đất khiến đất bị sạt trượt, chứ chúng tôi ở đây từ năm 1995 có bị gì đâu, đến khi thi công hồ thì mới bị.

Hiện, vườn 0,7ha của gia đình tôi cũng chỉ bám trụ, làm ăn thôi chứ không dám đưa máy lên chuyển đổi vì nó bị sụt lún. Mặc dù chúng tôi đã gửi đơn đi các cấp nhưng đến giờ vẫn chưa xử lý dứt điểm được. Chúng tôi đã nộp khoảng 400 triệu đồng để lấy đất tái định cư nhưng giờ vẫn chưa được cấp”, gia đình ông Đam cho biết.

Trong khi đó, ông Đỗ Văn Tái chia sẻ: “Sau khi xảy ra sạt trượt, gia đình tôi được hỗ trợ xuống nhà điều hành của dự án hồ chứa nước Đông Thanh để ở tạm. Hai, ba tháng đầu thì chính quyền còn hỗ trợ tiền điện, nước. Đến bây giờ thì người dân chúng tôi phải tự lo hết.

Khu vườn 0,4ha của gia đình tôi bị nứt, sạt trượt hết luôn, căn nhà mấy chục mét vuông của gia đình tôi bị nứt rồi đổ luôn rồi. Giờ vẫn phải bám trụ, làm cà phê mà sống thôi. Nhiều lần vợ tôi đi làm, lá cà phê lấp cái khe nứt, mình dẫm phải nó thụt xuống tận đùi, rất nguy hiểm. Giao đất tái định cư thì mấy năm nay chưa có sổ luôn”.

Ghi nhận của phóng viên, căn nhà của gia đình ông Tái trước đây còn được chống cây để không bị đổ. Thế nhưng, hiện tại căn nhà xây của ông Tái trên mảnh đất 0,4ha đã đổ sập.

Đặc biệt hơn, căn nhà được xây dựng với số tiền hơn 3 tỷ đồng của ông Nguyễn Văn Thắng cũng xuống cấp nghiêm trọng, bị bỏ hoang từ khi bị sạt trượt đến nay. Hàng xóm của ông Thắng cho biết, do sạt trượt nên gia đình phải chuyển đi nơi khác ở, vì thế mà dây điện, cửa nhà đã bị trộm cắp lấy đi.

Trong khi đó, khu vực tràn xả lũ của hồ chứa nước Đông Thanh đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Phần bên phải tràn xả lũ đã bị đất trượt, ép dẫn đến xô lệch gần 1 mét so với thiết kế ban đầu. Nhiều khu vực, các thiết bị, vật tư đã bị hoen gỉ do ảnh hưởng của thời tiết, lâu ngày không được sử dụng. Có những đoạn, phần bê tông của tràn xả lũ bị xô đẩy cách xa nhau đến 1 mét.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Khắc Phúc – Phó Chủ tịch UBND xã Nam Ban Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng) cho biết, công trình hồ chứa nước Đông Thanh là công trình trọng điểm. Vì thế, chính quyền địa phương và các cơ quan có thẩm quyền trong thời gian qua đã khẩn trương thực hiện các thủ tục để đảm bảo đúng tiến độ thi công hồ chứa nước Đông Thanh cũng như giải quyết các vấn đề về nước cho người dân.

Tuy nhiên, quá trình triển khai đã gặp những khó khăn, vướng mắc do sự cố sạt trượt. Trong thời gian qua, UBND tỉnh Lâm Đồng cũng đã chỉ đạo các cơ quan chức năng xác định chính xác nguyên nhân để sớm tiếp tục triển khai thi công dự án đúng tiến độ.

Đối với các hộ dân bị ảnh hưởng, hiện địa phương đang triển khai để cấp các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tái định cư cho người dân theo đúng kế hoạch. Theo đó, có 22 hộ dân có đủ điều kiện để cấp đất tái định cư, dự kiến trong tháng 8/2025, địa phương sẽ giải quyết dứt điểm.