TPHCM đề xuất chưa thu phí hạ tầng cảng biển khu vực Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu

UBND TPHCM vừa có tờ trình gửi HĐND TPHCM về dự thảo Nghị quyết quy định mức thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ và tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển trên địa bàn thành phố.

Từ 0h ngày 1.4.2022, TPHCM thu phí hạ tầng cảng biển, với mức thấp nhất 15.000 đồng mỗi tấn hàng rời, hàng không đóng container và cao nhất 4,4 triệu đồng mỗi container 40 feet đối với hàng tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan, chuyển khẩu.

Tính đến hết năm 2025, tổng số tiền thu được từ phí hạ tầng cảng biển khoảng 8.200 tỉ đồng.

Sau khi sáp nhập, việc triển khai thu phí tại cảng biển Bình Dương, cảng biển Vũng Tàu cần được xem xét, đánh giá.

Theo UBND TPHCM, khu vực cảng Bình Dương thực tế không có cảng biển mà chỉ gồm hệ thống ICD và cảng thủy nội địa, làm nhiệm vụ trung chuyển hàng hóa đến cảng biển TPHCM và cảng biển Bà Rịa – Vũng Tàu. Hàng hóa khi vào cảng biển TPHCM đã phải nộp phí hạ tầng cảng biển, vì vậy nếu tiếp tục thu phí tại các ICD và cảng thủy nội địa Bình Dương sẽ dẫn đến trùng lắp khoản thu.

Bình Dương hiện giữ vai trò trung tâm sản xuất – logistics nội địa, là vệ tinh logistics quan trọng của cảng biển TPHCM và Bà Rịa – Vũng Tàu. Việc chưa thu phí hạ tầng cảng biển được xem là lợi thế cạnh tranh, giúp thu hút hãng tàu và doanh nghiệp logistics, từng bước hình thành trung tâm logistics của vùng Đông Nam Bộ.

Đáng chú ý, hạ tầng kết nối hệ thống ICD và cảng thủy nội địa tại Bình Dương chủ yếu được đầu tư từ ngân sách trung ương và nguồn vốn doanh nghiệp, ngân sách địa phương chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ. Do đó, việc áp dụng phí hạ tầng cảng biển – vốn là khoản thu của địa phương – đối với các công trình do trung ương đầu tư là chưa phù hợp.

Đối với Bà Rịa – Vũng Tàu, đây là cảng biển đặc thù, giữ vai trò cảng cửa ngõ quốc tế của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải được quy hoạch là cảng biển loại IA, có quy mô quốc gia và khu vực, là cảng duy nhất của Việt Nam có khả năng tiếp nhận tàu 200.000 DWT và tham gia trung chuyển quốc tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm trung chuyển lớn như Singapore hay Thái Lan, bất kỳ việc tăng thêm chi phí nào cũng có thể khiến dòng hàng hóa dịch chuyển.

Tương tự Bình Dương, hệ thống kết cấu hạ tầng kết nối cảng biển Bà Rịa – Vũng Tàu bằng đường biển, đường bộ và đường thủy nội địa chủ yếu được đầu tư từ ngân sách trung ương và nguồn vốn doanh nghiệp, trong khi ngân sách địa phương tham gia rất hạn chế. Vì vậy, việc thu phí hạ tầng cảng biển đối với các hạng mục này được cho là chưa hợp lý.

Ngoài ra, TPHCM đang xúc tiến thành lập Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ (FTZ Cái Mép Hạ), mô hình hướng đến tự do hóa logistics, giảm chi phí chuỗi cung ứng và hạn chế các rào cản về phí. Việc thu phí hạ tầng cảng biển sẽ đi ngược lại mục tiêu này, làm giảm sức cạnh tranh của FTZ Cái Mép Hạ so với các khu thương mại tự do trong khu vực.

Từ các phân tích trên, UBND TPHCM cho rằng, HĐND TPHCM có thẩm quyền xem xét điều kiện thực tế và quyết định chưa triển khai thu phí hạ tầng cảng biển tại khu vực cửa khẩu cảng biển Bình Dương và cảng biển Bà Rịa – Vũng Tàu trong giai đoạn hiện nay.