Xử lý điểm nghẽn giải phóng mặt bằng dự án đường sắt đoạn qua TP Hải Phòng

Thu hồi đất của hơn 6.000 hộ dân

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua TP Hải Phòng có tổng chiều dài khoảng 89,88 km, đi qua 23 xã, phường, đặc khu. Tổng diện tích thu hồi đất 624,13 ha, liên quan 6.096 hộ.

Kinh phí thành phố góp với Trung ương gồm chi phí giải phóng mặt bằng tuyến chính trên địa bàn Đông Hải Phòng và đầu tư tuyến nhánh đi cảng Nam Đồ Sơn là trên 11.000 tỉ đồng.

Đến ngày 6.11, 9/23 các xã, phường, đặc khu đã hoàn thành việc kiểm đếm tài sản gắn liền với đất gồm: Cát Hải, Nam Đồ Sơn, Đông Hải, Hải An, Đại Sơn, Gia Phúc, An Quang, Bình Giang, Tứ Kỳ. 14/23 các xã, phường đã cơ bản thực hiện việc kiểm đếm tài sản gắn liền với đất gồm: An Quang, An Lão, An Khánh, An Hưng, Kiến Hải, Kiến Thụy, Kiến Minh, Dương Kinh, Kẻ Sặt; Gia Lộc; Tân Kỳ, Yết Kiêu, Chí Minh, Cẩm Giàng, Hà Đông.

Để thực hiện giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua địa bàn thành phố Hải Phòng, UBND thành phố giao thực hiện 14 dự án với 22 khu tái định cư. Đến nay, đã giải phóng mặt bằng xong 15 khu và đang thực hiện giải phóng mặt bằng 7 khu.

Đối với khu vực chuẩn bị lễ khởi công ngày 19.12.2025, UBND xã Gia Lộc đã hoàn thành việc giải phóng mặt bằng và bàn giao đất cho Ban quản lý với diện tích trên 1,5 ha.

Hiện nay, Ban quản lý dự án đường sắt đang triển khai công tác san lấp mặt bằng và chuẩn bị các điều kiện để tổ chức lễ khởi công vào ngày 19.12.

Chậm tiến độ giải phóng mặt bằng

Về tiến độ các ga thuộc dự án, ga Bình Giang (xã Kẻ Sặt, diện tích 10,5 ha) đã kiểm kê đất nông nghiệp. Ga Hải Dương Nam (xã Gia Lộc, diện tích 11,5 ha) đã kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, đối với diện tích đất nông nghiệp và bàn giao mặt bằng cho Ban Quản lý đường sắt. Đối với diện tích 3.762,1 m2 đất ở đến nay xã đang tiến hành kiểm đếm tài sản và lập phương án bồi thường, hỗ trợ.

Ga Nam Hải Phòng (xã Kiến Thụy và xã Kiến Minh, diện tích 51 ha) đã ban hành thông báo thu hồi đất, chưa kiểm kê. Ga cảng Lạch Huyện (đặc khu Cát Hải, diện tích khoảng 22 ha) là đất mặt nước không phải bồi thường hỗ trợ.

Ga Đình Vũ (phường Hải An, diện tích 5,6 ha) hiện đã kiểm kê xong đối với đất nông nghiệp. Ga Nam Đồ Sơn (xã Kiến Hải, diện tích 10,5 ha): Ban quản lý dự án khu vực Kiến Thụy đang chưa ban hành thông báo thu hồi do chưa thống nhất hướng tuyến.

Đối với diện tích đường bộ vào ga Hải Dương Nam và quảng trường ga Hải Dương Nam, UBND xã Gia Lộc đã hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ,… đối với 185 hộ có diện tích đất nông nghiệp và bàn giao mặt bằng cho Ban Quản lý đường sắt. Còn lại 26 hộ dân có đất ở (diện tích 3.762,1 m2) xã đang tiến hành kiểm đếm tài sản và lập phương án bồi thường.

Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện công tác giải phóng mặt bằng dự án cơ bản chưa đảm bảo tiến độ. Nguyên nhân do việc chưa thống nhất về phương án hướng tuyến, vị trí ga, bàn giao mốc giới chính thức của dự án dẫn tới việc các địa phương chưa có cơ sở phê duyệt phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Khi thực hiện Dự án còn phát sinh các khu dân cư xen kẹt của dự án đường sắt với các dự án đã hoàn thành trước đó. Điển hình như tại Cát Hải là đất xen kẹt với dự án đường Tân Vũ – Lạch Huyện; tại xã An Khánh, An Hưng, Kiến Thụy: xen kẹt với dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, người dân có ý kiến đề nghị được thu hồi. Ban Chỉ đạo thành phố đã chỉ đạo các ngành thành phố và Ban quản lý dự án đường sắt nghiên cứu, đề xuất.

Trước khó khăn, vướng mắc này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cấp, các ngành, đặc biệt các địa phương có dự án đi qua coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu; tập trung cao độ xử lý dứt điểm các điểm nghẽn, nhất là giải phóng mặt bằng, nhằm đảm bảo tiến độ tổng thể của dự án.