Vang bóng một thời, nay cánh đồng đặc biệt này ở Hà Tĩnh hoang phế, cỏ dại um tùm đến bất ngờ, vì sao vậy?

Diêm dân tiếc nuối nghề muối truyền thống

Làng nghề sản xuất muối truyền thống tại phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh ( trước là xã Hộ Độ, huyện Lộc Hà) từng là nguồn sống chính của hàng nghìn diêm dân tại địa phương.

Với diện tích đất muối lên đến 1.600 ha, từng là một trong những trung tâm sản xuất muối lớn nhất tỉnh Hà Tĩnh và cung cấp cho nhiều tỉnh lân cận.

Trong những năm gần đây, nghề này đang dần mai một, để lại nhiều diện tích đất muối bỏ hoang, khiến người dân lo ngại về tương lai của nghề truyền thống này.

Một diêm dân địa phương cho biết, nghề muối từng là “cần câu cơm” của nhiều hộ gia đình, nuôi sống họ suốt nhiều năm. Tuy nhiên, sự thay đổi về giá cả và môi trường sản xuất đã khiến ngành muối ở đây không còn sức hấp dẫn.

Bà Lê Thị Cúc (trú tại thôn Trung Châu, phường Trần Phú) chia sẻ: “Tôi làm muối từ nhỏ, nghề muối đã nuôi sống gia đình. Nhưng khoảng ba năm qua, tôi không còn làm muối nữa. Giá muối thấp, trong khi chi phí phục hồi đồng muối quá lớn, nhiều người trẻ đã bỏ nghề để tìm công việc khác. Chỉ còn những người già như tôi quay lại làm muối để mưu sinh”.

Nỗi buồn của bà Cúc cũng là nỗi niềm chung của nhiều gia đình tại đây khi chứng kiến nghề truyền thống từng rất thịnh vượng giờ đang dần mất đi.

Bà Nguyễn Thị Hồng (trú tại thôn Yên Thọ, phường Trần Phú) cho hay: “Giá muối ngày càng giảm, những ngày cao điểm, vợ chồng tôi làm được 4 rổ muối, mỗi rổ bán được 40.000 đồng. Nhưng giờ đây, nhiều gia đình bỏ hoang ruộng muối, giá muối thấp và mưa nhiều khiến người làm muối không còn hứng thú”.

Tìm cách khôi phục nghề truyền thống

Trước đây, đồng muối xã Hộ Độ, huyện Lộc Hà (nay là phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh) có diện tích lớn và sản lượng lên đến hàng nghìn tấn mỗi ngày. Tuy nhiên, giờ đây chỉ còn khoảng 20 hộ dân duy trì nghề, diện tích chỉ còn 6 ha, sản lượng mỗi năm chỉ đạt 50-100 tấn.

Hệ thống sản xuất muối cũng đã xuống cấp nghiêm trọng, các ô phơi muối, kênh dẫn nước, thùng chứa nước không còn được duy trì, thậm chí nhiều khu vực bị cỏ dại phủ kín.

Sự thay đổi về giá muối, khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm và thiếu lao động là những yếu tố chính khiến diêm dân không còn mặn mà với nghề. Nhiều diện tích đất muối bỏ hoang, các tuyến kênh dẫn nước trở thành điểm tập kết rác, gây ô nhiễm môi trường.

Nghề làm muối truyền thống từng là một phần quan trọng trong cuộc sống của người dân ven biển, giờ đây đang đứng trước nguy cơ xoá sổ. Thế hệ trẻ đã đi tìm những công việc khác, phần lớn đi lao động nước ngoài, khiến nghề làm muối dần chìm vào quên lãng.

Để vực dậy ngành muối, cần có sự quan tâm đặc biệt từ các cấp chính quyền, cùng với sự hỗ trợ về công nghệ và cơ giới hóa sản xuất. Nếu không có sự can thiệp kịp thời, nghề làm muối sẽ chỉ còn là một ký ức về một nghề truyền thống đặc biệt của vùng đất này.

Ông Trương Bá Khanh – Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trần Phú, cho biết: “Trước đây xã Hộ Độ, huyện Lộc Hà (nay là phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh) có đến 1.600 ha diện tích làm muối, với hơn 2.000 hộ sản xuất, sản lượng mỗi ngày lên đến hàng nghìn tấn. Hiện nay chỉ còn khoảng 20 hộ dân làm muối trên diện tích 6ha, sản lượng mỗi năm chỉ đạt từ 50 – 100 tấn muối.

Ngành muối ở đây đang đối mặt với rất nhiều khó khăn. Hạ tầng đồng muối đã xuống cấp, chưa có sự cơ giới hóa trong sản xuất, sản phẩm muối không còn cạnh tranh được với muối từ nơi khác”.

“Đứng trước thực trạng trên, chính quyền địa phương rất trăn trở, nhưng để định hướng, hỗ trợ cho bà con thì nguồn lực địa phương không đủ điều kiện đáp ứng. Để cải tạo lại đồng muối, phát triển nghề muối theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong nông nghiệp, cần có sự đầu tư lớn từ các cấp, các ngành” – ông Trương Bá Khanh – Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trần Phú nói.